با ما همراه باشید

پزشکی

آمبولی مایع آمنیوتیک یا Amniotic fluid embolism

منتشر شده

در

بررسی اجمالی

آمبولی مایع آمنیوتیک چیست؟ آمبولی مایع آمنیوتیک یا Amniotic fluid embolism یک بیماری نادر اما جدی است که هنگامی رخ می‌دهد که مایع آمنیوتیک – مایعی که نوزاد را در رحم در طول بارداری احاطه می‌کند – یا مواد جنینی مانند سلول‌های جنینی، وارد جریان خون مادر می‌شود. آمبولی مایع آمنیوتیک به‌احتمال‌زیاد در طول زایمان یا در دوره پس از زایمان رخ می‌دهد.

تشخیص آمبولی مایع آمنیوتیک دشوار است. اگر پزشک شما مشکوک باشد که ممکن است آمبولی مایع آمنیوتیک داشته‌باشید، شما به درمان فوری برای جلوگیری از عوارض بالقوه تهدیدکننده زندگی نیاز خواهید داشت.

 

علائم آمبولی مایع آمنیوتیک

آمبولی مایع آمنیوتیک ممکن است به‌طور ناگهانی و سریع ایجاد شود. علائم و نشانه‌ها ممکن است شامل موارد زیر باشد:

* تنگی نفس ناگهانی

* مایع اضافی در ریه‌ها (آدم ریوی یا تجمع مایعات در ریه)

* کاهش ناگهانی فشار خون

* نارسایی ناگهانی قلب برای پمپاژ مؤثر خون (نارسایی قلبی عروقی)

* مشکلات تهدید کننده زندگی ناشی از لخته شدن خون (کواگولوپاتی درون عروقی یا انعقاد درون‌رگی منتشر)

* خونریزی از محل‌های برش رحم، سزارین یا داخل وریدی (IV)

* وضعیت ذهنی آشفته، مانند اضطراب یا احساس عذاب

* لرز

* ضربان سریع قلب یا اختلال در ریتم ضربان قلب

* اختلالات جنینی مانند ضربان قلب آهسته یا سایر ناهنجاری‌های ضربان قلب جنین

* تشنج

* از دست دادن هوشیاری

دلایل آمبولی مایع آمنیوتیک

آمبولی مایع آمنیوتیک هنگامی اتفاق می‌افتد که مایع آمنیوتیک یا ماده جنینی وارد جریان خون مادر شود. یک دلیل احتمالی تخریب جداساز جفت است، مانند تروما.

هنگامی‌که این تخریب اتفاق می‌افتد، سیستم‌ایمنی بدن با آزاد کردن موادی که باعث ایجاد یک واکنش التهابی می‌شوند از خود واکنش نشان‌می‌دهد، که لخته شدن غیر طبیعی در ریه‌های مادر و رگ‌های خونی او را فعال می‌کند. این اتفاق می‌تواند منجر به یک اختلال جدی در لخت خون شود که به‌عنوان “انعقاد درون عروقی منتشر” معروف است.

با این حال، آمبولیسم های مایع آمنیوتیک نادر هستند و به‌احتمال‌زیاد برخی از مایعات آمنیوتیک معمولاً در هنگام زایمان وارد جریان خون مادر می‌شوند بدون اینکه مشکلی ایجاد کنند. هنوز مشخص نیست که چرا در بعضی از مادران این امر منجر به آمبولی مایع آمنیوتیک می‌شود.

عوامل خطر

تخمین زده می‌شود که بین یک تا ۱۲ مورد آمبولی مایع آمنیوتیک برای هر ۱۰۰۰۰۰ زایمان وجود دارد. از آنجا که آمبولی مایعات آمنیوتیک نادر است، شناسایی عوامل خطر دشوار است.

تحقیقات نشان‌می‌دهد که چندین عامل ممکن است با افزایش خطر آمبولی مایع آمنیوتیک مرتبط باشد، از جمله:

*    سن بالای مادر. اگر در زمان تولد فرزندتان ۳۵ سال یا بیشتر سن دارید، ممکن است در معرض خطر آمبولی مایع آمنیوتیک قرار بگیرید.

*    مشکلات جفت. ناهنجاری‌های موجود در جفت – ساختاری که در رحم شما در دوران بارداری ایجاد می‌شود – ممکن است خطر آمبولی مایع آمنیوتیک را افزایش دهد. ناهنجاری‌ها ممکن است شامل وجود جفتی باشد که به‌طور جزئی یا کامل دهانه رحم را می‌پوشاند (جفت سرراهی یا پلاسنتا پرویا (Placenta previa)) یا جدا شدن جفت از دیواره داخلی رحم قبل از زایمان باشد دکولمان جفت یا زندگی جفت (Placental abruption). این شرایط می‌تواند موانع فیزیکی موجود بین شما و کودک شما را مختل کند.

*    پره اکلامپسی. داشتن فشار خون بالا و پروتئین اضافی در ادرار بعد از ۲۰ هفته بارداری (پره اکلامپسی) می‌تواند خطر شما را افزایش دهد.

*    وضع حمل با تحریک پزشکی. تحقیقات محدود نشان‌می‌دهد که برخی از روش‌های تحریک وضع حمل با افزایش خطر آمبولی مایع آمنیوتیک همراه است. با این حال، تحقیقات در مورد این رابطه متناقض است.

*    زایمان با جراحی. انجام یک سزارین، بیرون کشیدن نوزاد با انبر یا بیرون کشیدن نوزاد با دستگاه وکیوم، ممکن است خطر آمبولی مایع آمنیوتیک را افزایش دهد. این روش‌ها می‌تواند موانع فیزیکی موجود بین شما و کودک شما را از بین ببرد. با این حال، مشخص نیست که آیا زایمان‌های مرتبط با استفاده از وسیله عوامل خطر واقعی برای آمبولی مایع آمنیوتیک هستند یا خیر، زیرا پس از ایجاد شرایط برای اطمینان از زایمان سریع استفاده می‌شود.

*    افزایش مایع آمنیون یا پلی هیدرآمنیوس (Polyhydramnios). داشتن مایع آمنیوتیک بیش از حد در اطراف کودک ممکن است شما را در معرض خطر آمبولی مایع آمنیوتیک قرار دهد.

 

عوارض آمبولی مایع آمنیوتیک

عارضه آمبولی مایع آمنیوتیک می‌تواند عوارض جدی برای شما و کودک شما ایجاد کند، از جمله:

*    آسیب مغزی. اکسیژن خون پایین می‌تواند باعث آسیب عصبی دائمی، شدید یا مرگ مغزی شود.

*    اقامت طولانی در بیمارستان. زنانی که از یک آمبولیسم مایع آمنیوتیک جان سالم به در می‌برند، اغلب در بخش مراقبت‌های ویژه نیاز به درمان دارند و بسته به میزان عوارض آن‌ها – ممکن است هفته‌ها یا ماه‌ها را در بیمارستان بگذرانند.

*    مرگ مادران. تعداد زنانی که از آمبولی مایعات آمنیوتیک می‌میرند بسیار زیاد است. این تعداد متفاوت است، اما حدود ۲۰ درصد از مرگ و میر مادران در کشورهای توسعه‌یافته ممکن است به‌دلیل آمبولی مایعات آمنیوتیک باشد.

*    مرگ نوزادان. کودک شما در معرض خطر آسیب مغزی یا مرگ است. ارزیابی و زایمان سریع کودک شما، بقا را بهبود می‌بخشد.

 

تشخیص

تشخیص آمبولی مایع آمنیوتیک معمولاً پس از رد سایر بیماری‌ها انجام‌می‌شود.

پزشک شما ممکن است آزمایش‌های زیر را در طول معاینه و ارزیابی شما تجویز کند:

* آزمایش خون، از جمله آزمایش هایی که لخته شدن خون، آنزیم‌های قلبی، الکترولیت ها و گروه خونی و همچنین شمارش کامل خون (CBC) را ارزیابی می‌کنند.

* الکتروکاردیوگرام (ECG یا EKG) برای ارزیابی ریتم قلب شما

* اکسیمتری پالسی برای بررسی میزان اکسیژن خون

* اشعه ایکس قفسهسینه برای جستجوی مایعات در اطراف قلب شما

* اکوکاردیوگرافی برای ارزیابی عملکرد قلب

 

درمان آمبولی مایع آمنیوتیک

آمبولی مایع آمنیوتیک نیاز به درمان سریع برای مقابله با اکسیژن خون پایین و فشار خون پایین دارد.

درمان‌های اورژانسی ممکن است شامل موارد زیر باشند:

* قرار دادن کاتتر. یک لوله نازک و توخالی که در یکی از شریان‌های شما قرار داده‌می‌شود (کاتتر وریدی) ممکن است برای نظارت و پایش بر فشار خون شما مورد استفاده قرار گیرد. همچنین ممکن است یک لوله دیگر در داخل یک ورید در قفسه‌سینه شما قرار داده شود (کاتتر وریدی مرکزی)، که می‌تواند برای دادن مایعات، داروها یا انتقال خون و همچنین کشیدن خون مورد استفاده قرار گیرد.

* اکسیژن. ممکن است لازم باشد یک لوله تنفسی در راه هوایی شما قرار گیرد تا به شما در تنفس کمک کند.

* داروهای دیگر ممکن است برای کاهش فشار ناشی از ورود مایعات به قلب و ریه‌ها به شما کمک کنند.

* انتقال خون. اگر خونریزی غیرقابل‌کنترل دارید، به انتقال خون، فراورده‌های خونی و مایعات جایگزین نیاز خواهید داشت.

اگر شما قبل از زایمان نوزادتان آمبولی مایع آمنیوتیک دارید، پزشک شما برای زایمان ایمن نوزادتان در اسرع وقت اقدام خواهد کرد. ممکن است یک سزارین اضطراری مورد نیاز باشد.

 

مقابله و پشتیبانی

تجربه یک وضعیت بارداری تهدیدکننده زندگی می‌تواند برای شما و خانواده تان ترسناک و استرس‌زا باشد. پس از آن ممکن است این تجربه را در ذهن مرور کرده و کابوس ببینید.

در طول این زمان چالش‌برانگیز، برای دریافت حمایت به عزیزان خود تکیه کنید. پیوستن به شبکه‌ای از افرادی که مشکلاتی مانند شما داشته اند را در نظر بگیرید. همچنین، با پزشک خود در تماس باشید تا تعیین کنید که چگونه می‌توانید با خیال راحت بهبودی خود را به‌دست آورده و نقش خود را به‌عنوان مادر یک نوزاد مدیریت کنید.

لایف یار (Lifeyar)، یار زندگی شما

ادامه مطلب
تبلیغات
برای افزودن دیدگاه کلیک کنید

یک پاسخ بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

پزشکی

شقاق مقعدی، فیشر مقعدی یا Anal fissure

منتشر شده

در

توسط

بررسی اجمالی

شقاق مقعدی چیست؟ شقاق مقعدی، فیشر مقعدی یا Anal fissure یک پارگی کوچک در بافت نازک و مرطوب (مخاط) است که مقعد را احاطه می‌کند. شکاف مقعدی ممکن است هنگامی رخ دهد که شما در طول اجابت مزاج، مدفوع سخت یا بزرگ را عبور می‌دهید. شکاف‌های مقعدی معمولاً با حرکات روده باعث درد و خونریزی می‌شوند. همچنین ممکن است در حلقه ماهیچه‌ای انتهای مقعد خود (اسفنکتر مقعد) اسپاسم را تجربه کنید.

شکاف‌های مقعدی در نوزادان خردسال بسیار شایع هستند اما می‌توانند افراد را در هر سنی تحت‌تأثیر قرار دهند. اغلب شکاف‌های مقعدی با درمان‌های ساده‌ای مانند افزایش مصرف فیبر یا در تشت آب نشستن بهتر شوند. برخی از افراد مبتلا به شکاف‌های مقعدی ممکن است به دارو یا گاهی به جراحی نیاز داشته باشند.

 

علائم

علائم شقاق مقعدی و نشانه‌های شقاق مقعدی عبارتند از:

* درد، گاهی شدید، در حین مدفوع کردن

* درد پس از مدفوع کردن که می‌تواند تا چندین ساعت طول بکشد

* خون قرمز روشن روی مدفوع یا دستمال توالت پس از مدفوع

* شکاف قابل مشاهده در پوست اطراف مقعد

* یک توده کوچک یا برچسب پوستی روی پوست نزدیک شکاف مقعدی

چه زمانی به پزشک مراجعه کنیم؟

اگر در طول زمان مدفوع کردن درد دارید یا پس از حرکت روده متوجه خون روی مدفوع یا دستمال توالت می‌شوید به پزشک خود مراجعه کنید.

 

دلایل

دلایل شقاق مقعدی که خیلی رواج دارند عبارتند از:

* خروج مدفوع بزرگ یا سخت

* یبوست و فشار در حین مدفوع کردن

* اسهال مزمن

* آمیزش مقعدی

* زایمان

 

علل کمتر شایع شقاق‌های مقعدی عبارتند از:

* بیماری کرون یا یک بیماری التهابی دیگر روده

* سرطان مقعد

* اچ آی وی

* سل

* سیفلیس

 

عوامل خطر

عواملی که ممکن است خطر ابتلا به شقاق مقعدی را افزایش دهند عبارتند از:

* یبوست: زور زدن در حین مدفوع کردن و خروج مدفوع سخت خطر پارگی را افزایش می‌دهد.

* زایمان: شکاف‌های مقعدی در زنان پس از زایمان شایع‌تر است.

* بیماری کرون: این بیماری التهابی روده باعث التهاب مزمن روده می‌شود که ممکن است پوشش مجرای مقعد را در برابر پارگی آسیب‌پذیرتر کند.

* آمیزش مقعدی

* سن: شکاف‌های مقعدی می‌توانند در هر سنی رخ دهند، اما در نوزادان و میانسالان شایع‌تر هستند.

 

عوارض

عوارض شقاق مقعدی یا فیبر مقعدی یا فیشر آنال می‌تواند شامل موارد زیر باشد:

* ناکامی در بهبود: یک شقاق مقعدی که ظرف هشت هفته التیام نمی‌یابد، مزمن محسوب‌می‌شود و ممکن است نیاز به درمان بیشتری داشته باشد.

* عود: هنگامی که یک شقاق مقعدی را تجربه کردید، مستعد داشتن شکست دیگری هستید.

* پارگی که به ماهیچههای اطراف گسترش مییابد. شقاق مقعدی ممکن است به حلقه ماهیچه‌ای گسترش یابد که مقعد شما را بسته نگه‌می‌دارد (اسفنکتر مقعد داخلی) و درمان آن را برای شقاق مقعدی شما مشکل‌تر سازد. یک شقاق درمان نشده می‌تواند چرخه‌ای از ناراحتی را ایجاد کند که ممکن است نیاز به دارو یا جراحی برای کاهش درد و ترمیم یا برداشتن شقاق داشته باشد.

 

پیشگیری

شما ممکن است بتوانید با انجام اقداماتی برای جلوگیری از بروز یبوست یا اسهال از شقاق مقعدی جلوگیری کنید. غذاهای پر فیبر بخورید، مایعات بنوشید و به‌طور منظم ورزش کنید تا از زور زدن در هنگام مدفوع کردن جلوگیری کنید.

 

تشخیص

پزشک شما احتمالاً در مورد سابقه پزشکی شما سؤال می‌کند و معاینه فیزیکی انجام می‌دهد، از جمله معاینه ملایم ناحیه مقعد. اغلب پارگی قابل مشاهده‌است. معمولاً این معاینه تمام چیزی است که برای تشخیص یک شقاق مقعدی لازم است.

یک شقاق مقعدی حاد مانند یک پارگی تازه به نظر می‌رسد، تا حدودی مانند یک برش کاغذی است. یک شقاق مقعدی مزمن احتمالاً پارگی عمیق تری دارد، و ممکن است رشد گوشتی داخلی یا خارجی داشته باشد. یک شقاق اگر بیش از هشت هفته طول بکشد مزمن محسوب‌می‌شود.

محل شقاق سرنخ‌هایی در مورد علت آن ارائه می‌دهد. شکافی که در کنار دهانه مقعدی رخ می‌دهد، به‌جای پشت یا جلو، به‌احتمال‌زیاد نشانه اختلال دیگری مانند بیماری کرون است. اگر پزشک شما فکر می‌کند که شما یک بیماری زمینه‌ای دارید، ممکن است آزمایش‌های بیشتری را تجویز کند:

* آندوسکوپی: آندوسکوپی یک دستگاه لوله‌ای است که به مقعد وارد می‌شود تا به پزشک در تصویربرداری راست روده و مقعد شما کمک کند.

* سیگموئیدوسکوپی انعطافپذیر: پزشک شما یک لوله نازک و انعطاف‌پذیر را با یک ابزار فیلم برداری کوچک در بخش پایینی روده بزرگ شما قرار خواهد داد. این آزمایش ممکن است در صورتی انجام شود که شما کم‌تر از ۵۰ سال دارید و هیچ عامل خطری برای بیماری‌های روده‌ای یا سرطان روده بزرگ ندارید.

* کولونوسکوپی: پزشک شما یک لوله انعطاف‌پذیر را در رکتوم شما قرار می‌دهد تا کل کولون را بررسی کند. این آزمایش ممکن است در صورتی انجام شود که شما بالای ۵۰ سال سن دارید یا عوامل خطرساز برای سرطان کولون، علائم بیماری‌های دیگر، یا علائم دیگری مانند درد شکمی یا اسهال دارید.

 

درمان

اگر برای نرم نگه داشتن مدفوع خود و پیشگیری از یبوست اقداماتی مانند افزایش مصرف فیبر و مایعات را انجام دهید، شقاق مقعدی یا فیشر مقعدی اغلب در عرض چند هفته التیام می‌یابند. نشستن در آب گرم به‌مدت ۱۰ تا ۲۰ دقیقه چندین بار در روز، به‌ویژه پس از خروج مدفوع، می‌تواند به آرامش ماهیچه‌های انتقای مقعد و بهبود آن کمک کند.

اگر علائم شما ادامه داشت، احتمالاً به درمان بیشتری نیاز خواهید داشت.

 

درمان‌های غیر جراحی

پزشک شما ممکن است موارد زیر را تجویز کند که برخی بهترین پماد برای شقاق مقعدی هستند:

* استعمال خارجی نیتروگلیسیرین برای کمک به افزایش جریان خون به‌سمت شقاق و بهبود و کمک به آرام کردن اسفنکتر مقعدی به کار می‌رود. نیتروگلیسیرین به‌طور کلی به‌عنوان درمان پزشکی انتخابی در نظر گرفته‌می‌شود، آن هم هنگامی که سایر اقدامات محافظه کارانه شکست می‌خورند. عوارض جانبی ممکن است شامل سردرد باشد که می‌تواند شدید شود.

* کرم‌های بی حسی موضعی مانند هیدروکلراید لیدوکائین (زایلوکائین) ممکن است برای تسکین درد مفید باشند.

* تزریق داروی سم بوتولینوم نوع A (بوتاکس) برای فلج کردن ماهیچه اسفنکتر مقعدی و شل کردن اسپاسم.

* داروهای فشار خون، مانند نیفدیپین خوراکی (پروکاردیا) یا دیلتیازم (کاردیازم) می‌توانند به تسکین اسفنکتر مقعدی کمک کنند. این داروها ممکن است توسط دهان مصرف شوند یا به‌صورت خارجی استفاده شوند و ممکن است زمانی استفاده شوند که نیتروگلیسیرین مؤثر نیست یا عوارض جانبی قابل توجهی ایجاد می‌کند.

 

جراحی

اگر دچار یک شقاق مقعدی مزمن هستید که نسبت به درمان‌های دیگر مقاوم است، یا اگر علائم شما شدید است، پزشک شما ممکن است جراحی را توصیه کند. پزشکان معمولاً روشی به نام اسفنکتروتومی داخلی جانبی را انجام می‌دهند که شامل بریدن بخش کوچکی از عضله اسفنکتر مقعدی برای کاهش اسپاسم و درد و بهبود است.

مطالعات نشان داده‌اند که برای فیشر مقعدی مزمن، جراحی بسیار مؤثرتر از هر درمان پزشکی است. با این حال، جراحی خطر کمی برای ایجاد بی اختیاری مدفوع دارد.

 

سبک زندگی و درمان‌های خانگی

شقاق مقعدی درمان خانگی هم دارد و به طور کلی انجام هر اقدامی که باعث فشار کمتر به ناحیه خروجی مقعد شود می تواند به شما کمک کند. شقاق مقعدی در طب سنتی در موارد نخست توسط بهبود در شرایط زندگی است. چندین تغییر در سبک زندگی ممکن است به تسکین ناراحتی و بهبود زخم‌های شقاق مقعدی و همچنین جلوگیری از عود آن کمک کند:

* فیبر را به رژیم غذایی خود اضافه کنید. خوردن حدود ۲۵ تا ۳۰ گرم فیبر در روز می‌تواند به نرم نگه داشتن مدفوع و بهبود ترمیم شقاق کمک کند. غذاهای فیبردار شامل میوه، سبزیجات، آجیل و غلات کامل هستند. همچنین می‌توانید از مکمل فیبر استفاده‌کنید. افزودن فیبر ممکن است باعث گاز و نفخ و معده و روده شود، بنابراین مصرف خود را به‌تدریج افزایش دهید.

* مایعات کافی بنوشید. مایعات به پیشگیری از یبوست کمک می‌کنند.

* از زور زدن در طول زمان مدفوع کردن خودداری کنید. فشار دادن باعث ایجاد فشار می‌شود که می‌تواند یک پارگی ترمیم کننده را باز کند یا باعث پارگی جدید شود.

* اگر نوزاد شما دچار شقاق مقعدی است، حتماً پوشک او را مرتب عوض کنید, آن ناحیه را به آرامی بشویید و مشکل را با پزشک کودک خود در میان بگذارید.

 

آماده شدن برای قرار ملاقات

اگر دچار فیشر مقعدی هستید, می‌توانید به پزشک متخصص بیماری‌های گوارشی (گوارش) یا جراح روده بزرگ و رکتال مراجعه کنید.

 

کاری که می‌توانید انجام دهید

هنگامی که قرار ملاقات را می‌گذارید, از خود بپرسید که آیا کارهایی باید از قبل از ملاقات با پزشک انجام دهید یا خیر, مانند غذا نخوردن قبل از انجام یک آزمایش خاص. فهرستی از موارد زیر تهیه کنید:

* علائم شما, حتی اگر ممکن است بی ربط به‌دلیل قرار ملاقات شما به نظر برسند.

*اطلاعات شخصی کلیدی, از جمله استرس‌های مهم, تغییرات اخیر زندگی و سوابق پزشکی خانواده.

* همه داروها, ویتامین‌ها یا مکمل‌های دیگری که مصرف می‌کنید, از جمله دوزها.

* فردی را باخود به‌همراه داشته باشید. در صورت امکان, یکی از اعضای خانواده یا دوستان خود را همراه ببرید تا به یادآوری چیزهایی که ممکن است فراموش کنید, کمک نماید.

* سؤالات خود را برای پرسیدن از دکترتان آماده کنید.

 

برخی از سؤالات اساسی که باید از پزشک خود بپرسید عبارتند از:

* چه چیزی ممکن است باعث علائم من شود؟

* آیا علل احتمالی دیگری برای علائم من وجود دارد؟

* آیا من به آزمایش احتیاج دارم؟

* آیا بیماری من موقتی است یا مزمن؟

* آیا پیشنهادهای غذایی خاصی وجود دارد که من باید دنبال کنم؟

* آیا محدودیت‌هایی وجود دارد که باید رعایت کنم؟

* بهترین روش درمان چیست؟

* جایگزین‌های روش اصلی که پیشنهاد می‌کنید چیست؟

* چگونه می‌توانم آنها را با هم مدیریت کنم؟

* آیا بروشور یا سایر مطالب چاپی وجود دارد؟ شما چه وب سایت‌هایی را توصیه می‌کنید؟

 

در زمان ملاقات از پرسیدن سؤال‌های دیگری که به ذهن شما  می رسد خودداری نکنید.

از پزشک خود چه انتظاری داشته باشید؟

پزشک شما ممکن است بپرسد:

* چه زمانی شروع به تجربه علائم کردید؟

* آیا علائم شما مداوم بوده یا گاهی‌اوقات؟

* علائم شما چقدر شدید است؟

* علائم خود را از کجا بیشتر احساس می‌کنید؟

* به نظر می‌رسد چه چیزی علائم شما را بهبود می‌بخشد؟

* به نظر می‌رسد چه چیزی علائم شما را بدتر می‌کند؟

* آیا شرایط پزشکی دیگری هم دارید؟

* آیا با یبوست مشکل دارید؟

 

در این میان چه کاری می‌توانید انجام دهید؟

در حالی که منتظر هستید تا به پزشک خود مراجعه کنید، اقداماتی را برای جلوگیری از یبوست نیز انجام دهید، مانند نوشیدن آب فراوان، افزودن فیبر به رژیم غذایی و ورزش منظم. همچنین، از زور زدن در طول مدفوع کردن اجتناب کنید. وارد آمدن هرگونه فشار اضافی ممکن است شقاق را طولانی کند یا یک شقاق جدید ایجاد کند.

لایف یار (Lifeyar)، یار زندگی شما

ادامه مطلب

پزشکی

سرطان مقعد یا Anal cancer

منتشر شده

در

توسط

بررسی اجمالی

سرطان مقعد چیست؟ سرطان مقعد یا Anal cancer نوعی غیرمعمولی از سرطان است که در مجرای مقعدی رخ می‌دهد. مجرای مقعدی یک لوله کوتاه در انتهای رکتوم یا راست روده شماست است که مدفوع از طریق آن از بدن شما دفع می‌شود.

سرطان مقعدی می‌تواند باعث علائم و نشانه‌هایی مانند خونریزی مقعدی و درد مقعدی شود.

اغلب افراد مبتلا به سرطان مقعد با ترکیبی از شیمی‌درمانی و پرتودرمانی درمان می‌شوند. اگرچه ترکیب درمان‌های سرطان مقعد احتمال موفقیت در درمان را افزایش می‌دهد، اما درمان‌های ترکیبی خطر عوارض جانبی را نیز افزایش می‌دهند.

 

علائم سرطان مقعد

علائم سرطان مقعدی در زنان و علائم سرطان مقعدی در مردان مشابه یکدیگر بوده و علائم و نشانه‌های سرطان مقعد عبارتند از:

* خونریزی از مقعد یا رکتوم

* درد در ناحیه مقعد

* وجود توده یا رشد آن در کانال مقعدی

* خارش مقعد (در زبان عامیانه خارش کون)

 

چه زمانی به پزشک مراجعه کنیم؟

در مورد هر نشانه و علائمی که در ناحیه مقعد شما را آزار می‌دهد با پزشک خود صحبت کنید، به‌خصوص اگر هر عاملی دارید که خطر ابتلا به سرطان مقعدی را افزایش می‌دهد.

 

دلایل سرطان مقعد

سرطان مقعد زمانی شکل می‌گیرد که یک جهش ژنتیکی، سلول‌های سالم را به سلول‌های غیرطبیعی تبدیل می‌کند. سلول‌های سالم با سرعت مشخصی رشد می‌کنند و تکثیر می‌شوند و در نهایت در یک زمان معین می‌میرند. سلول‌های غیرطبیعی رشد می‌کنند و از کنترل خارج می‌شوند و نمی‌میرند. سلول‌های غیرطبیعی تجمع یافته توده‌ای را تشکیل می‌دهند. سلول‌های سرطانی به بافت‌های مجاور حمله می‌کنند و می‌توانند از تومور اولیه جدا شوند تا در جای دیگر بدن پخش شوند.

سرطان مقعد ارتباط نزدیکی با یک عفونت مقاربتی به نام ویروس پاپیلومای انسانی دارد. شواهد وجود ویروس پاپیلومای انسانی یا HPV در اکثر سرطان‌های مقعدی تشخیص داده‌می‌شود. تصور می‌شود HPV شایع‌ترین علت سرطان‌های مقعدی باشد.

عوامل خطر

عوامل متعددی برای افزایش خطر ابتلا به سرطان مقعد شناخته شده‌اند، از جمله:

* سن بالاتر: بیشتر موارد سرطان مقعد در افراد ۵۰ سال به بالا رخ می‌دهد.

* تعدد شرکای جنسی: افرادی که شرکای جنسی زیادی در طول زندگی خود دارند، خطر بیشتری برای ابتلا به سرطان مقعد دارند.

* رابطه جنسی مقعدی: افرادی که در رابطه جنسی مقعدی وارد می‌شوند، خطر ابتلا به سرطان مقعدی را افزایش می‌دهند.

* سیگار کشیدن: سیگار کشیدن ممکن است خطر ابتلا به سرطان مقعد را افزایش دهد.

* سابقه سرطان: کسانی که سرطان دهانه رحم، واژن یا واژن داشته‌اند، خطر ابتلا به سرطان مقعد در آن‌ها بیشتر است.

* پاپیلومای انسانی (HPV). عفونت HPV خطر ابتلا به چندین نوع سرطان از جمله سرطان مقعد و سرطان گردن رحم را افزایش می‌دهد. عفونت HPV یک عفونت مقاربتی است که می‌تواند باعث زگیل تناسلی نیز شود.

* داروها یا بیماریهایی که سیستمایمنی شما را سرکوب میکنند. افرادی که برای سرکوب سیستم‌ایمنی خود دارو مصرف می‌کنند (داروهای سرکوب کننده سیستم‌ایمنی)، از جمله افرادی که پیوند عضو دریافت کرده‌اند، ممکن است خطر ابتلا به سرطان مقعد را افزایش دهند. HIV – ویروسی که باعث ایدز می‌شود- سیستم‌ایمنی را سرکوب می‌کند و خطر ابتلا به سرطان مقعد را افزایش می‌دهد.

 

عوارض

سرطان مقعد به‌ندرت به بخش‌های دورتر بدن گسترش می‌یابد. تنها درصد کمی از تومورها گسترش می‌یابند، اما درمان آنها به‌طور خاص دشوار است. سرطان مقعد که متاستاز می‌کند، بیشتر به کبد و ریه‌ها سرایت می‌کند.

 

پیشگیری

هیچ راه مطمئنی برای پیشگیری از سرطان مقعد وجود ندارد. برای کاهش خطر ابتلا به سرطان مقعد توصیه می‌شود:

* رابطه جنسی ایمنتر را انجام دهید. انجام رابطه جنسی ایمن ممکن است به پیشگیری از HPV و HIV، دو ویروس مقاربتی که ممکن است خطر ابتلا به سرطان مقعد را افزایش دهند، کمک کند. اگر می‌خواهید رابطه جنسی مقعدی داشته باشید، حتماً از کاندوم استفاده‌کنید.

* در برابر HPV واکسینه شوید. واکسنی برای محافظت در برابر عفونت HPV در دسترس است که در صورت لزوم می‌توانید از آن استفاده‌کنید.

* سیگار کشیدن را متوقف کنید. سیگار کشیدن خطر ابتلا به سرطان مقعد را افزایش می‌دهد. سیگار کشیدن را به‌هیچ‌وجه شروع نکنید. اگر در حال حاضر سیگار می‌کشید، کشیدن سیگار و هر نوع دخانیات را حتماً متوقف کنید.

 

تشخیص

آزمایش‌ها و روش‌های مورد استفاده برای تشخیص سرطان مقعد عبارتند از:

* معاینه مجرای مقعدی و راست روده برای بررسی ناهنجاریهای احتمالی. در طول معاینه دیجیتال راست روده، پزشک شما یک انگشت روغن کاری شده را در راست روده شما وارد می‌کند. او به‌دنبال هر چیز غیرعادی، مانند رشد یک توده است.

* معاینه بصری مجرای و رکتوم مقعدی. پزشک شما ممکن است از یک لوله کوتاه و سبک (آندوسکوپ) برای بررسی کانال مقعدی و راست روده شما برای یافتن هر چیز غیر عادی استفاده کند.

* گرفتن تصاویر موج صوتی (سونوگرافی) از کانال مقعدی. برای ایجاد تصویری از کانال مقعدی، پزشک شما یک میله یا پروب، شبیه به یک دماسنج ضخیم را در مجرای مقعدی و راست روده شما قرار می‌دهد. این پروب امواج صوتی با انرژی بالا، به نام امواج فراصوت منتشر می‌کند که از بافت‌ها و اندام‌های بدن شما بازتاب می‌شوند تا یک تصویر ایجاد کنند. پزشک شما تصویر را برای جستجوی هر چیز غیرطبیعی ارزیابی می‌کند.

* برداشتن یک نمونه از بافت برای انجام آزمایش در آزمایشگاه. اگر پزشک شما هر ناحیه غیرمعمولی را کشف کند، ممکن است نمونه‌های کوچکی از بافت آسیب دیده بگیرد و نمونه‌ها را برای تجزیه و تحلیل به آزمایشگاه بفرستد. پزشکان با نگاه کردن به سلول‌های زیر میکروسکوپ می‌توانند تعیین کنند که آیا سلول‌ها سرطانی هستند یا خیر.

 

تعیین میزان سرطان

هنگامی که تایید شد که شما سرطان مقعد دارید، پزشک شما ممکن است آزمایش‌های بیشتری را برای تعیین اینکه آیا سرطان شما به غدد لنفاوی شما یا به مناطق دیگر بدن شما سرایت کرده‌است، تجویز کند.

 

آزمایش‌ها ممکن است شامل موارد زیر باشند:

* توموگرافی کامپیوتری (CT)

* تصویربرداری رزونانس مغناطیسی (MRI)

* توموگرافی انتشار پوزیترون (PET)

 

پزشک شما از اطلاعات روش‌ها برای تعیین مرحله سرطان شما استفاده می‌کند. مراحل سرطان مقعد با استفاده از اعداد رومی از ۰ تا IV (4) نشان داده‌می‌شود که کم‌ترین مراحل نشان‌دهنده کوچک بودن سرطان و محدود شدن آن به مقعد است. با مرحله IV، سرطان به مناطق دور از بدن گسترش یافته‌است.

سیستم مرحله بندی سرطان به تکامل خود ادامه می‌دهد و با بهبود تشخیص و درمان سرطان توسط پزشکان پیچیده‌تر می‌شود. پزشک شما از مرحله سرطان شما برای انتخاب معالجه مناسب برای شما استفاده می‌کند.

 

درمان سرطان مفعد

ممکن است در لبتدا از خود بپرسید که آیا سرطان مقعدی درمان دارد؟ باید بگوییم که درمان سرطان مقعدی به طور کلی ممکن است اما  اینکه چه درمانی برای سرطان مقعد دریافت می‌کنید به مرحله سرطان، سلامت کلی و اولویت‌های خودتان بستگی دارد.

 

شیمی‌درمانی و پرتودرمانی ترکیبی

پزشکان معمولاً سرطان مقعد را با ترکیبی از شیمی‌درمانی و پرتودرمانی درمان می‌کنند. این دو درمان با ترکیب با هم، تأثیر یکدیگر را افزایش می‌دهند و شانس درمان را بالا می‌برند.

* شیمیدرمانی: داروهای شیمی‌درمانی به داخل ورید تزریق می‌شوند یا به‌صورت قرص مصرف می‌شوند. مواد شیمیایی در سراسر بدن شما حرکت می‌کنند و سلول‌های به‌سرعت در حال رشد مانند سلول‌های سرطانی را می‌کشند. متأسفانه آنها به سلول‌های سالمی که به‌سرعت رشد می‌کنند، از جمله سلول‌های دستگاه گوارش و فولیکول‌های موی شما نیز آسیب می‌رسانند. این امر باعث عوارض جانبی مانند تهوع، استفراغ و ریزش مو می‌شود.

* پرتودرمانی: پرتودرمانی از پرتوهای پر قدرت مانند اشعه ایکس و پروتون‌ها برای از بین بردن سلول‌های سرطانی استفاده می‌کند. در طول پرتودرمانی، شما روی یک میز قرار می‌گیرید و یک ماشین بزرگ در اطراف شما حرکت می‌کند و پرتوهای پر قدرت را به مناطق خاصی از بدن شما هدایت می‌کند تا سرطان شما را هدف قرار دهد.

پرتودرمانی ممکن است به بافت سالم در نزدیکی محل پرتوگیری هم آسیب برساند. عوارض جانبی ممکن است شامل قرمزی پوست و زخم در داخل و اطراف مقعد و همچنین سخت و کوچک شدن مجرای مقعدی شما باشد.

شما معمولاً برای سرطان مقعد به‌مدت پنج یا شش هفته تحت پرتودرمانی قرار می‌گیرید. شیمی‌درمانی معمولاً در طول هفته اول و هفته پنجم انجام‌می‌شود. پزشک شما برنامه درمانی شما را براساس ویژگی‌های سرطان و سلامت کلی شما تنظیم می‌کند.

اگرچه ترکیب شیمی‌درمانی و پرتودرمانی اثربخشی این دو درمان را افزایش می‌دهد، اما احتمال عوارض جانبی را نیز بیشتر می‌کند. با پزشک در مورد عوارض جانبی که باید انتظار داشته باشید، صحبت کنید.

 

جراحی

پزشکان معمولاً از روش‌های مختلفی برای از بین بردن سرطان مقعد براساس مرحله سرطان استفاده می‌کنند:

* جراحی برای از بین بردن سرطانهای مقعد در مراحل اولیه. سرطان‌های مقعد بسیار کوچک ممکن است از طریق جراحی برداشته شوند. در طول این عمل جراح تومور و مقدار کمی بافت سالم که آن را احاطه کرده‌است، برداشته می‌شود.

از آنجا که تومورها کوچک هستند، گاهی‌اوقات می‌توان بدون آسیب رساندن به ماهیچه‌های اسفنکتر مقعدی که کانال مقعدی را احاطه کرده‌اند، تومورها را خارج کرد. ماهیچه‌های اسفنکتر مقعدی حرکات روده را کنترل می‌کنند، بنابراین پزشکان برای سالم نگه داشتن ماهیچه‌ها تلاش می‌کنند.

بسته به سرطان شما، پزشک شما نیز ممکن است شیمی‌درمانی و پرتودرمانی را پس از جراحی توصیه کند.

* جراحی برای سرطان که به درمانهای دیگر پاسخ ندادهاست. اگر سرطان شما به شیمی‌درمانی و پرتودرمانی پاسخ نداده‌است، پزشک شما ممکن است یک جراحی گسترده‌تر به نام برش شکمی را توصیه کند که گاهی‌اوقات به‌عنوان رزکسیون ابدامینو پرینال (AP resection یا Abdominoperineal resection) نیز شناخته می‌شود. در طول این عمل جراح مجرای مقعد، راست روده و بخشی از روده بزرگ را خارج می‌کند. سپس جراح بخش باقی مانده روده بزرگ شما را به یک دهانه (استوما) در شکم شما متصل می‌کند که از طریق آن مدفوع بدن شما را ترک کرده و در یک کیسه کولوستومی جمع‌آوری می‌شوند.

ایمنی‌ درمانی

ایمنی‌درمانی از سیستم‌ایمنی شما برای مبارزه با سرطان استفاده می‌کند. سیستم‌ایمنی بدن شما ممکن است به سرطان شما حمله نکند زیرا سلول‌های سرطانی پروتئین‌هایی تولید می‌کنند که آنها را توسط سلول‌های سیستم‌ایمنی غیرقابل تشخیص می‌سازد. ایمنی‌درمانی با مداخله در این فرآیند کار می‌کند.

درمان‌های ایمونوتراپی یا ایمنی تراپی عموماً برای افراد مبتلا به سرطان مقعد پیشرفته در نظر گرفته می‌شوند.

 

مراقبت‌های حمایتی

مراقبت تسکینی یک مراقبت پزشکی تخصصی است که بر روی تسکین درد و سایر علائم یک بیماری جدی تمرکز دارد. متخصصان مراقبت تسکینی با شما، خانواده شما و سایر پزشکانتان کار می‌کنند تا یک لایه اضافی از حمایت را فراهم کنند که مراقبت مداوم شما را تکمیل می‌کند. مراقبت تسکینی می‌تواند در حالی که تحت درمان‌های تهاجمی دیگر مانند جراحی، شیمی‌درمانی یا پرتو درمانی قرار می‌گیرد، مورد استفاده قرار گیرد.

هنگامی که مراقبت تسکینی همراه با سایر درمان‌های مناسب استفاده می‌شود، افراد مبتلا به سرطان ممکن است احساس بهتری داشته باشند و عمر طولانی تری را تجربه کنند.

مراقبت تسکینی توسط تیمی از پزشکان، پرستاران و دیگر متخصصان آموزش دیده ویژه ارائه می‌شود. هدف تیم‌های مراقبت تسکینی بهبود کیفیت زندگی افراد مبتلا به سرطان و خانواده هایشان است. این نوع مراقبت در کنار درمان‌های درمانی یا سایر درمان‌هایی که ممکن است دریافت کنید، ارائه می‌شود.

 

طب جایگزین

درمان‌های طب جایگزین نمی‌توانند سرطان مقعدی را درمان کنند. اما برخی از درمان‌های طب جایگزین ممکن است به شما کمک کنند تا با عوارض جانبی درمان سرطان کنار بیایید. پزشک شما می‌تواند بسیاری از عوارض جانبی را درمان کند، اما گاهی‌اوقات داروها کافی نیستند. درمان‌های جایگزین می‌توانند درمان‌های پزشک شما را تکمیل کنند و ممکن است راحتی بیشتری ارائه دهند.

 

گزینه‌های رایج برای رسیدگی به عوارض جانبی درمان‌ها شامل موارد زیر است:

* اضطراب– شرکت در برنامه‌های دعا و نیایش و سایر مراسمات دینی و مذهبی، ماساژ، مدیتیشن، هیپنوتیزم، موسیقی درمانی، ورزش یا تکنیک‌های تمدد اعصاب

* خستگی– ورزش ملایم یا تا چی

* حالت تهوع– طب سوزنی، هیپنوتیزم یا موسیقی درمانی

* درد– طب سوزنی، ماساژ، موسیقی درمانی یا هیپنوتیزم

* مشکلات خواب– یوگا یا تکنیک‌های تمدد اعصاب

در حالی که این گزینه‌ها عموماً بی‌خطر هستند، ابتدا حتماً با پزشک خود صحبت کنید تا مطمئن شوید که گزینه‌های طب جایگزین در درمان سرطان شما اختلال ایجاد نخواهند کرد.

 

مقابله و پشتیبانی

تشخیص سرطان می‌تواند طاقت‌فرسا و ترسناک باشد. شما می‌توانید با ایفای نقش فعال در مراقبت‌های بهداشتی به خودتان کمک کنید تا کنترل بیشتری داشته باشید. برای کمک به شما در کنار آمدن، سعی کنید:

* در مورد سرطان مقعد به‌اندازه کافی یاد بگیرید تا بتوانید در مورد مراقبت‌های خود بهتر تصمیم‌گیری کنید. از پزشک خود در مورد سرطان مقعد از جمله مرحله سرطان، گزینه‌های درمانی و در صورت تمایل پیش آگاهی خود سؤال کنید. با یادگیری بیشتر در مورد سرطان مقعد، ممکن است در تصمیم‌گیری ای درمانی اعتماد به نفس بیشتری پیدا کنید.

* دوستان و خانواده خود را نزدیک نگه‌دارید. قوی نگه داشتن روابط نزدیک به شما در مقابله با سرطان مقعد کمک خواهد کرد. دوستان و خانواده می‌توانند حمایت عملی مورد نیاز شما را فراهم کنند، مانند کمک به مراقبت از خانه در صورتی که در بیمارستان هستید. و آنها می‌توانند زمانی که احساس می‌کنید تحت‌تأثیر سرطان قرار گرفته‌اید به شما حمایت عاطفی بدهند.

* کسی را پیدا کنید که با او صحبت کنید. یک شنونده خوب پیدا کنید که بتوانید با او در مورد امیدها و ترس‌هایتان صحبت کنید. این شخص ممکن است یک دوست یا یکی از اعضای خانواده باشد. ابراز دغدغه‌ها و درک شدن توسط یک مشاور، مددکار اجتماعی پزشکی، یک روحانی یا فرد مذهبی یا گروه حمایت از سرطان نیز ممکن است مفید باشد.

* از پزشک خود در مورد گروه‌های حمایتی در منطقه خود سؤال کنید یا با مؤسسات مربوط به سرطان یا انجمن‌های حامی بیماران سرطان ارتباط بگیرید.

 

آماده شدن برای قرار ملاقات با پزشک

اگر علائم و نشانه‌هایی دارید که شما را نگران می‌کند، با پزشک خود قرار ملاقات بگذارید. اگر پزشک شما فکر می‌کند که شما سرطان مقعد دارید، ممکن است به یک جراح یا متخصصی که بیماری‌های گوارشی را درمان می‌کند، ارجاع داده شوید. پس از تشخیص سرطان، ممکن است به یک پزشک متخصص در درمان سرطان (انکولوژیست) نیز ارجاع داده شوید.

از آنجا که قرار ملاقات‌ها می‌توانند خلاصه و کوتاه باشند، و از آنجا که اغلب اطلاعات زیادی برای پوشش دادن وجود دارد، ایده خوبی است که از قبل به‌خوبی آماده باشید.

 

کاری که می‌توانید انجام دهید

* از هر گونه محدودیت از پیش تعیین شده آگاه باشید. در زمانی که قرار ملاقات را می‌گذارید، حتماً از خود بپرسید که آیا کاری لازم است از قبل انجام دهید، مانند محدود کردن رژیم‌غذایی.

* علائمی را که تجربه میکنید، از جمله مواردی که ممکن است حتی به دلیلی که شما این قرار ملاقات را برنامه ریزی کرده‌اید بی ارتباط به نظر برسند را یادداشت کنید.

* اطلاعات شخصی کلیدی از جمله استرس‌های بزرگ یا تغییرات اخیر در زندگی خود را یادداشت کنید.

* لیستی از تمام داروها، ویتامینها یا مکمل‌هایی که مصرف می‌کنید تهیه کنید.

* یکی از اعضای خانواده یا دوستان خود را همراه ببرید. گاهی‌اوقات به‌خاطر سپردن تمام اطلاعات ارائه شده در طول یک قرار ملاقات دشوار است. کسی که شما را همراهی می‌کند ممکن است چیزی را به یاد بیاورد که از دست داده‌اید یا فراموش کرده‌اید.

* سؤالاتی که باید از دکترتان بپرسید را یادداشت کنید.

زمان شما با دکترتان محدود است، بنابراین تهیه فهرستی از سؤالات می‌تواند به شما کمک کند تا بیش‌ترین وقت خود را با او بگذرانید. سؤالات خود را از مهم‌ترین تا کم اهمیت ترین در صورت تمام شدن زمان لیست کنید. برای سرطان مقعد، برخی سؤالات اساسی که باید از دکترتان بپرسید عبارتند از:

* مرحله سرطان مقعد من چیست؟

* چه آزمایش‌های دیگری لازم دارم؟

* گزینه‌های درمانی من چیست؟

* آیا درمانی وجود دارد که برای نوع و مرحله سرطان من بهتر باشد؟

* عوارض جانبی بالقوه هر درمان چیست؟

* آیا باید به‌دنبال نظر دیگری باشم؟ آیا می‌توانید اسامی متخصصانی را که توصیه می‌کنید به من بدهید؟

* آیا من واجد شرایط کارآزمایی بالینی هستم؟

* آیا بروشور یا مطالب چاپی دیگری هست که من بتوانم با خودم به خانه ببرم؟ شما چه وب سایت‌هایی را توصیه می‌کنید؟

* چه چیزی مشخص خواهد کرد که آیا باید برای ملاقات بعدی برنامه ریزی کنم یا خیر؟

 

از پزشک چه انتظاری داشته باشید؟

پزشک شما احتمالاً تعدادی سؤال از شما می‌پرسد. آماده بودن برای پاسخ دادن به آنها ممکن است بعداً به شما اجازه دهد تا نکاتی که می‌خواهید به آنها پاسخ دهید را پوشش دهید. پزشک شما ممکن است بپرسد:

* چه زمانی شروع به تجربه علائم کردید؟

* آیا علائم شما مداوم بوده یا فقط گاهی‌اوقات؟

* علائم شما چقدر شدید است؟

* به نظر می‌رسد چه چیزی علائم شما را بهبود می‌بخشد؟

* چه چیزی علائم شما را بدتر می‌کند؟

لایف یار (Lifeyar)، یار زندگی شما

 

ادامه مطلب

پزشکی

اسکلروز جانبی آمیوتروفیک (ALS) یا Amyotrophic lateral sclerosis

منتشر شده

در

توسط

بررسی اجمالی

بیماری اسکلروز جانبی آمیوتروفیک چیست؟ بیماری اسکلروز جانبی آمیوتروفیک یا ALS که به انگلیسی به آن Amyotrophic lateral sclerosis می‌گویند، یک بیماری پیش‌رونده سیستم عصبی است که سلول‌های عصبی مغز و نخاع را تحت‌تأثیر قرار می‌دهد و باعث از دست رفتن کنترل عضلانی می‌شود.

بیماری ALS اغلب پس از بیمار شدن لو گریک که یک بازیکن بیس بال بود به این نام هم نامیده می‌شود. پزشکان معمولاً نمی‌دانند دلیل بیماری ALS چیست. برخی موارد ارثی هستند.

بیماری اسکلروز جانبی آمیوتروفیک اغلب با لرزش و ضعف عضلانی در یک برزخ یا گفتار نامفهوم آغاز می‌شود. در نهایت بیماری ALS بر کنترل عضلات مورد نیاز برای حرکت، صحبت‌کردن، خوردن و نفس کشیدن تأثیر می‌گذارد. درمان بیماری اسکلروز جانبی آمیوتروفیک هنوز مشخص نیست و هیچ درمانی برای این بیماری کشنده وجود ندارد.

 

علائم

علائم و نشانه‌های اسکلروز جانبی آمیوتروفیک بسته به اینکه کدام نورون‌ها تحت‌تأثیر قرار می‌گیرند، از فردی به فرد دیگر بسیار متفاوت است. به‌طور کلی این بیماری با ضعف عضلانی آغاز می‌شود که در طول زمان گسترش می‌یابد و بدتر می‌شود. علائم و نشانه‌های ALS ممکن است شامل موارد زیر باشند:

* راه رفتن یا انجام فعالیت‌های عادی روزانه به‌شکل دشوار

* سکندری خوردن و افتادن

* ضعف در پاها، پاها یا قوزک پا

* ضعف دست یا بی دقتی در به کار گیری از دست‌ها

* گفتار نامفهوم یا مشکل در بلع

* گرفتگی عضلات و جمع شدن بازوها، شانه‌ها و زبان

* گریه، خندیدن یا خمیازه کشیدن بی‌موقع

* تغییرات شناختی و رفتاری

ALS اغلب در دست‌ها، پاها یا اندام‌ها شروع می‌شود و سپس به سایر بخش‌های بدن شما گسترش می‌یابد. با پیشرفت بیماری و از بین رفتن سلول‌های عصبی، ماهیچه‌های شما ضعیف‌تر می‌شوند. این امر در نهایت بر جویدن، بلع، صحبت‌کردن و تنفس تأثیر می‌گذارد.

به‌طور کلی هیچ دردی در مراحل اولیه اسکلروز جانبی آمیوتروفیک وجود ندارد و درد در مراحل بعدی غیرمعمول است. بیماری اسکلروز جانبی آمیوتروفیک معمولاً بر کنترل مثانه یا حواس شما تأثیر نمی‌گذارد.

 

دلایل ALS

بیماری ALS بر سلول‌های عصبی که حرکات ماهیچه‌ای ارادی مانند راه رفتن و صحبت‌کردن را کنترل می‌کنند، تأثیر می‌گذارد. ALS باعث می‌شود که نورون‌های حرکتی به‌تدریج تخریب شوند و سپس از بین بروند. نورون‌های حرکتی از مغز به نخاع تا ماهیچه‌های سراسر بدن گسترش می‌یابند. هنگامی که نورون‌های حرکتی آسیب می‌بینند، ارسال پیام به ماهیچه‌ها را متوقف می‌کنند، بنابراین ماهیچه‌ها نمی‌توانند عمل کنند.

اگر سؤال شما این است که آیا اسکلروز جانبی آمیوتروفیک ارثی است، باید بگوییم که در ۵ تا ۱۰ درصد از افراد این بیماری به ارث می‌رسد. محققان به مطالعه علل احتمالی ALS ادامه می‌دهند. بیشتر نظریه‌ها بر تعامل پیچیده بین عوامل ژنتیکی و محیطی متمرکز هستند.

عوامل خطر ALS

عوامل خطر ایجاد شده برای ALS عبارتند از:

* وراثت: ۵ تا ۱۰ درصد از افراد مبتلا به ALS آن را به ارث برده‌اند (ALS خانوادگی). در بیشتر افراد مبتلا به اسکلروز جانبی آمیوتروفیک خانوادگی، فرزندان آنها ۵۰ تا ۵۰ درصد شانس ابتلا به این بیماری را دارند.

* سن: خطر ALS با افزایش سن افزایش می‌یابد و بین سنین ۴۰ تا ۶۰ سالگی شایع‌تر است.

* جنسیت: قبل از سن ۶۵ سالگی، مردان کمی بیشتر نسبت به زنان مبتلا به ALS می‌شوند. این تفاوت جنسی پس از سن ۷۰ سالگی از بین می‌رود.

* ژنتیک: برخی مطالعات با بررسی کل ژنوم انسان، شباهت‌های زیادی در تغییرات ژنتیکی افراد مبتلا به ALS خانوادگی و برخی افراد مبتلا به ALS غیر ارثی پیدا کردند. این تغییرات ژنتیکی ممکن است افراد را مستعد ابتلا به ALS کند.

عوامل محیطی مانند موارد زیر ممکن است ALS را تحریک کند.

* سیگار کشیدن: سیگار کشیدن تنها عامل خطر محیطی محتمل برای ALS است. به نظر می‌رسد این خطر برای زنان، به‌ویژه پس از یائسگی، بیشتر باشد.

* قرار گرفتن در معرض سموم محیطی: برخی شواهد نشان‌می‌دهد که قرار گرفتن در معرض سرب یا مواد دیگر در محل کار یا خانه ممکن است با ابتلا به ALS مرتبط باشد. مطالعات زیادی انجام شده‌است، اما هیچ عامل یا ماده شیمیایی به‌طور مداوم با ALS در ارتباط نبوده است.

* خدمات نظامی: مطالعات نشان‌می‌دهد که افرادی که در ارتش خدمت کرده‌اند در معرض خطر بالاتر اسکلروز جانبی آمیوتروفیک هستند. مشخص نیست که چه چیزی در خدمات نظامی ممکن است باعث ایجاد ALS شود. این‌کار ممکن است شامل قرار گرفتن در معرض فلزات یا مواد شیمیایی خاص، جراحت‌های آسیب‌زا، عفونت‌های ویروسی، و فشار شدید باشد.

 

عوارض

با پیشرفت بیماری، عوارض اسکلروز جانبی آمیوتروفیک خود را نشان‌می‌دهد:

مشکلات تنفسی

با گذشت زمان، ALS ماهیچه‌هایی را که برای تنفس استفاده می‌کنید فلج می‌سازد. ممکن است به دستگاهی برای کمک به تنفس در شب نیاز داشته باشید، شبیه به چیزی که فرد مبتلا به آپنه خواب ممکن است بر روی صورت خود بگذارد. به‌عنوان‌مثال، ممکن است به شما یک دستگاه فشار مثبت راه هوایی دو سطحی (BiPAP) داده شود تا به تنفس شما در شب کمک کند. این نوع دستگاه تنفسی از طریق ماسک پوشیده شده بر روی بینی، دهان یا هر دو طرف از تنفس شما پشتیبانی می‌کند.

برخی از افراد مبتلا به ALS پیشرفته تصمیم می‌گیرند که برای استفاده تمام وقت از دستگاه تنفس که ریه‌های آن‌ها را باد می‌کند، یک تراکئوستومی – یک سوراخ جراحی در جلوی گردن منتهی به لوله هوا (نای) – انجام دهند.

شایع‌ترین علت مرگ برای افراد مبتلا به اسکلروز جانبی آمیوتروفیک نارسایی تنفسی است. به‌طور متوسط مرگ در عرض ۳ تا ۵ سال پس از شروع علائم رخ می‌دهد. با این حال، برخی از افراد مبتلا به بیماری ALS ۱۰ سال یا بیشتر عمر می‌کنند.

 

مشکلات در صحبتکردن

بیشتر افراد مبتلا به ALS در صحبت‌کردن دچار مشکل می‌شوند. این مشکل معمولاً به‌صورت گاه و بیگاه شروع شده اما در ادامه شدیدتر می‌شود. صحبت‌کردن در نهایت برای دیگران دشوار می‌شود و افراد مبتلا به ALS اغلب برای برقراری ارتباط به فناوری‌های ارتباطی دیگر متکی هستند.

 

مشکلات در خوردن

افراد مبتلا به بیماری اسکلروز جانبی آمیوتروفیک می‌توانند دچار سوء تغذیه و کم آبی ناشی از آسیب به ماهیچه‌هایی شوند که بلع را کنترل می‌کنند. آن‌ها همچنین در معرض خطر بیشتری برای وارد کردن غذا، مایعات یا بزاق به ریه‌ها هستند که می‌تواند باعث ذات‌الریه شود. یک لوله تغذیه می‌تواند این خطرات را کاهش دهد و از رفع کم آبی و تغذیه مناسب در آن‌ها اطمینان حاصل کند.

 

زوال عقل

برخی از افراد مبتلا به ALS با حافظه و تصمیم گیری مشکل دارند و در نهایت برخی از آنها به‌نوعی از زوال عقل به نام زوال عقل پیشانی گیجگاهی مبتلا می‌شوند.

 

تشخیص

تشخیص اسکلروز جانبی آمیوتروفیک در همان مراحل ابتدایی دشوار است زیرا می‌تواند علائم آن همانند سایر بیماری‌های عصبی باشد.

* الکترومیوگرافی (EMG): پزشک شما یک الکترود سوزنی را از طریق پوست شما به ماهیچه‌های مختلف وارد می‌کند. این آزمایش فعالیت الکتریکی ماهیچه‌های شما را در هنگام انقباض و در هنگام استراحت ارزیابی می‌کند.

ناهنجاری‌های موجود در ماهیچه‌های که در EMG دیده‌می‌شود می‌تواند به پزشکان در تشخیص یا رد بیماری ALS کمک کند.

* مطالعه هدایت عصبی: این مطالعه توانایی اعصاب شما در ارسال‌ایمپالس‌ها یا تکانه‌ها به ماهیچه‌های مناطق مختلف بدن را اندازه گیری می‌کند. این آزمایش می‌تواند تعیین کند که آیا شما آسیب عصبی دارید یا بیماری‌های خاص ماهیچه‌ای یا عصبی.

* MRI: با استفاده از امواج رادیویی و یک میدان مغناطیسی قدرتمند، MRI تصاویر دقیقی از مغز و نخاع شما تولید می‌کند. MRI می‌تواند تومورهای نخاعی، بیرون زدگی دیسک‌ها در گردن یا دیگر بیماری‌هایی که ممکن است باعث بروز علائم شما شوند را نشان دهد.

* آزمایش خون و ادرار: تجزیه و تحلیل نمونه‌های خون و ادرار در آزمایشگاه ممکن است به پزشک شما کمک کند تا سایر علل احتمالی علائم و نشانه‌های شما را از بین ببرد.

* بزل مایع مغزی نخاعی (سوراخ کمری): این‌کار شامل برداشتن نمونه‌ای از مایع نخاعی شما برای آزمایش آزمایشگاهی با استفاده از سوزن کوچکی است که بین دو مهره در قسمت تحتانی کمر قرار می‌گیرد.

* بیوپسی عضلانی: اگر پزشک شما معتقد باشد که ممکن است به‌جای اسکلروز جانبی آمیوتروفیک دچار یک بیماری عضلانی باشید، ممکن است تحت بیوپسی عضلانی قرار بگیرید. در حالی که تحت بیهوشی موضعی هستید، بخش کوچکی از ماهیچه شما برداشته می‌شود و برای تجزیه و تحلیل به آزمایشگاه فرستاده می‌شود.

 

درمان

انواع درمان اسکلروز جانبی آمیوتروفیک نمی‌توانند آسیب اسکلروز جانبی آمیوتروفیک را معکوس کنند، اما می‌توانند پیشرفت علائم را کند سازند، از عوارض جلوگیری نمایند، و زندگی شما را راحت‌تر و مستقل‌تر کنند.

شما ممکن است به یک تیم یکپارچه از پزشکان آموزش دیده در بسیاری از زمینه‌ها و سایر متخصصان پزشکی برای ارائه مراقبت‌های خود نیاز داشته باشید. این‌کار ممکن است بقای شما را طولانی کند و کیفیت زندگی شما را بهبود بخشد.

تیم پزشکی شما به شما کمک می‌کند تا درمان‌های مناسب را برای خود انتخاب کنید. شما حق انتخاب یا رد هر یک از درمان‌های پیشنهادی را دارید.

داروها

سازمان غذا و داروی آمریکا سه دارو را برای درمان ALS تایید کرده‌است:

* Riluzole (Rilutek, Exservan, Tiglutik kit): این دارو می‌تواند امید به زندگی را ۳ تا ۶ ماه افزایش دهد. این دارو می‌تواند عوارض جانبی مانند سرگیجه، بیماری‌های گوارشی و تغییرات عملکرد کبد را ایجاد کند. پزشک شما در حین مصرف دارو بر شمارش سلول‌های خون و عملکرد کبد شما نظارت خواهد کرد.

* Edaravone (Radicava): این دارو که از طریق ورید در بازو یا به‌صورت خوراکی به‌عنوان یک قرص تجویز می‌شود، می‌تواند افول در عملکرد روزانه را کاهش دهد. تأثیر آن بر روی طول عمر هنوز مشخص نیست. عوارض جانبی آن می‌تواند شامل کوفتگی، سردرد و تنگی نفس باشد. این دارو روزانه به‌مدت دو هفته در ماه تجویز می‌شود.

* سدیم فنیل بوتیرات و تائوروسودیول (Relyvrio): این دارو که اخیراً توسط FDA تایید شده‌است، می‌تواند سرعت زوال در افراد مبتلا به ALS را کاهش دهد. به‌طور خاص، ممکن است به افراد در انجام کارهای روزانه کمک کند. همچنین ممکن است به افراد مبتلا به ALS کمک کند که عمر طولانی تری داشته باشند، اما به مطالعات بیشتری نیاز است. عوارض جانبی بالقوه این دارو شامل اسهال، درد شکم، تهوع و عفونت تنفسی است. افراد مبتلا به اختلالاتی که بر گردش اسید صفراوی تأثیر می‌گذارند، ممکن است اسهال را تجربه کنند که با مصرف این دارو بدتر می‌شود.

پزشک شما همچنین ممکن است داروهایی را برای تسکین علائم دیگر تجویز کند، از جمله برای:

* گرفتگی عضلات و اسپاسم

* یبوست

* خستگی

* بزاق و خلط بیش از حد

* درد

* افسردگی

* مشکلات خواب

* فوران های کنترل نشده خنده یا گریه

 

روش‌های درمانی

در نهایت با ضعیف شدن عضلات، تنفس شما با دشواری بیشتری همراه خواهد بود. پزشکان ممکن است تنفس شما را به‌طور منظم مورد آزمایش قرار دهند و دستگاه‌هایی برای کمک به تنفس در شب در اختیار شما قرار دهند.

شما می‌توانید تهویه مکانیکی را برای کمک به تنفس انتخاب کنید. پزشکان یک لوله را در یک سوراخ ایجاد شده توسط جراحی در جلوی گردن شما قرار می‌دهند که به لوله هوایی شما وارد می‌شود (تراکئوستومی) که در نتیجه به دستگاه تنفس متصل می‌گردد.

* فیزیوتراپی. یک فیزیوتراپیست می‌تواند به رفع نیازهای مربوط به درد، راه رفتن، تحرک، مهار کردن و تجهیزاتی که به شما کمک می‌کنند مستقل بمانید را برطرف کند. تمرین ورزش‌های کم تحرک می‌تواند به حفظ تناسب اندام قلبی – عروقی، قدرت عضلانی و دامنه حرکتی شما تا حد ممکن کمک کند.

ورزش منظم همچنین می‌تواند به بهبود حس سلامتی شما کمک کند. کشش مناسب می‌تواند به پیش گیری از درد و به عملکرد بهتر عضلات شما کمک نماید.

یک فیزیوتراپیست همچنین می‌تواند به شما کمک کند تا خود را با یک بریس، واکر یا ویلچر تطبیق دهید و ممکن است وسایلی مانند رمپ ها را پیشنهاد دهد که دور زدن را برای شما آسان‌تر می‌کند.

* کار درمانی: یک کاردرمانگر می‌تواند به شما کمک کند تا راه‌هایی برای مستقل ماندن علی رغم ضعف دست و بازو پیدا کنید. تجهیزات انطباقی می‌توانند به شما در انجام فعالیت‌هایی مانند پانسمان، نظافت، غذا خوردن و حمام کردن کمک کنند.

یک کاردرمانگر همچنین می‌تواند به شما کمک کند که خانه خود را به‌نوعی اصلاح کنید تا در صورت مشکل در راه رفتن ایمن، امکان دسترسی به وسایل آن را داشته باشید.

* گفتار درمانی: یک گفتار درمانگر می‌تواند تکنیک‌های تطبیقی را به شما آموزش دهد تا گفتار شما را قابل درک تر کند. گفتار درمانگران همچنین می‌توانند به شما در کشف روش‌های ارتباطی دیگر مانند صفحه الفبا یا قلم و کاغذ کمک کنند.

از درمانگر خود در مورد امکان استفاده از وسایلی مانند تبلت‌ها با برنامه‌های متنی-تصویری یا تجهیزات مبتنی بر کامپیوتر با گفتار ترکیبی که می‌تواند به شما در برقراری ارتباط کمک کند، سؤال بپرسید.

* حمایت تغذیهای: پزشک و کادر درمان شما با شما و اعضای خانواده تان کار خواهد کرد تا اطمینان حاصل کند که شما غذاهایی می‌خورید که بلعیدن آنها آسان‌تر است و نیازهای تغذیه‌ای شما را برآورده می‌کند. ممکن است در نهایت به یک لوله تغذیه نیاز داشته باشید.

* حمایت روانی و اجتماعی: تیم شما ممکن است شامل یک مددکار اجتماعی برای کمک به مسائل مالی، بیمه، و تهیه تجهیزات و پرداخت هزینه دستگاه‌های مورد نیاز شما باشد. روانشناسان، مددکاران اجتماعی و دیگران ممکن است حمایت عاطفی برای شما و خانواده تان فراهم کنند.

 

مقابله و پشتیبانی

اطلاع از اینکه شما مبتلا به بیماری اسکلروز جانبی آمیوتروفیک هستید می‌تواند مخرب باشد. نکات زیر ممکن است به شما و خانواده تان در کنار آمدن با آن کمک کند:

* برای غم و اندوه خود وقت بگذارید. این خبر که شما بیماری کشنده‌ای دارید که تحرک و استقلال شما را کاهش می‌دهد، دشوار است. شما و خانواده تان احتمالاً پس از تشخیص اسکلروز جانبی آمیوتروفیک، یک دوره غم و اندوه را پشت‌سر خواهید گذاشت.

* امیدوار باشید. پزشک و تیم درمانی به شما کمک خواهد کرد تا بر توانایی‌ها و زندگی سالم خود تمرکز کنید. برخی از افراد مبتلا به ALS بسیار بیشتر از ۳ تا ۵ سال زندگی می‌کنند. برخی هم ۱۰ سال یا بیشتر عمر می‌کنند. حفظ یک چشم‌انداز خوش‌بینانه می‌تواند به بهبود کیفیت زندگی افراد مبتلا به ALS کمک کند.

* به فراتر از تغییرات فیزیکی فکر کنید. بسیاری از افراد مبتلا به اسکلروز جانبی آمیوتروفیک با وجود محدودیت‌های فیزیکی زندگی لذت بخشی دارند. سعی کنید بیماری ALS را تنها به‌عنوان بخشی از زندگی خود در نظر بگیرید، نه کل هویت خود.

* به یک گروه حمایتی بپیوندید. ممکن است در یک گروه حمایتی با دیگرانی که مبتلا به ALS هستند احساس راحتی کنید. عزیزانی که به مراقبت شما کمک می‌کنند نیز ممکن است از یک گروه حمایتی از دیگر مراقبان ALS بهره مند شوند. با صحبت با پزشکتان یا با تماس با انجمن ALS گروه‌های حمایتی را در منطقه خود پیدا کنید.

* اکنون در مورد مراقبتهای پزشکی آینده خود تصمیم گیری کنید. برنامه ریزی برای آینده به شما اجازه می‌دهد تا کنترل تصمیم گیری در مورد زندگی و مراقبت‌های خود را در دست داشته باشید. با کمک پزشک، پرستار بیمارستان یا مددکار اجتماعی خود می‌توانید تصمیم بگیرید که آیا روش‌های درمانی خاصی می‌خواهید یا خیر.

همچنین می‌توانید تصمیم بگیرید که روزهای آخر زندگی را کجا می‌خواهید بگذرانید. ممکن است گزینه‌هایی برای رفتن به مکان‌های مذهبی و زیارتی یا انجام کارهای خیر و پسندیده مانند مراقبت از سالمندان را در نظر بگیرید. برنامه ریزی برای آینده می‌تواند به شما و عزیزانتان کمک کند تا اضطراب‌ها را در خود آرام کنید.

 

آماده شدن برای قرار ملاقات با پزشک

شما ممکن است ابتدا با پزشک خانواده خود در مورد علائم و نشانه‌های ALS مشورت کنید. سپس پزشک شما احتمالاً شما را برای ارزیابی بیشتر به یک پزشک آموزش دیده در حوزه بیماری‌های سیستم عصبی (نورولوژیست) ارجاع خواهد داد.

 

کاری که شما می‌توانید انجام دهید

ممکن است برای تشخیص بیماری خود به آزمایش‌های زیادی نیاز داشته باشید که می‌تواند استرس‌زا و ناامید کننده باشد. این استراتژی‌ها ممکن است به شما حس کنترل بیشتری بدهد.

* علائم را یادداشت کنید. قبل از اینکه متخصص مغز و اعصاب را ببینید، شروع به استفاده از تقویم یا دفترچه یادداشت کنید تا ببینید چه موقع و چگونه متوجه مشکلاتی در راه رفتن، عدم هماهنگی در دست‌ها، تکلم، بلع یا حرکات غیرارادی عضلات می‌شوید. یادداشت‌های شما ممکن است الگویی را نشان دهند که برای تشخیص شما مفید است.

* یک تیم مراقبتی و عصب شناس پیدا کنید. یک تیم مراقبتی یکپارچه به رهبری عصب شناس شما معمولاً برای مراقبت‌های اسکلروز جانبی آمیوتروفیک شما مناسب‌تر است. تیم شما باید با یکدیگر ارتباط برقرار کنند و با نیازهای شما آشنا باشند.

 

از پزشک خود چه انتظاری داشته باشید؟

پزشک خانواده شما سابقه پزشکی و علائم و نشانه‌های شما را بررسی می‌کند. عصب شناس شما و پزشک خانواده تان ممکن است معاینه جسمی و عصبی انجام دهند که ممکن است شامل آزمایش‌های زیر باشد:

 

* رفلکس ها

* قدرت ماهیچه

* کشش پذیری ماهیچه‌ای

* حس لامسه و بینایی

* هماهنگی عضلانی و حرکتی

* تعادل

لایف یار (Lifeyar)، یار زندگی شما

ادامه مطلب
تبلیغات
تبلیغات
تبلیغات
تبلیغات
تبلیغات
تبلیغات

برترین ها