با ما همراه باشید

پزشکی

بی‌اشتهایی عصبی یا Anorexia nervosa

منتشر شده

در

خلاصه

بی‌اشتهایی عصبی چیست؟ بی‌اشتهایی عصبی یا Anorexia nervosa و یا آنورکسیا نروزا یک اختلال در خوردن است که با وزن به‌طور غیر عادی بسیار پایین، ترس شدید از افزایش وزن و درک نادرست از وزن مشخص می‌شود. افراد مبتلا به بی‌اشتهایی، ارزش بالایی برای کنترل وزن و لاغری خود قائل هستند و از تلاش‌های افراطی استفاده می‌کنند که به‌طور قابل توجهی در زندگی آنها اختلال ایجاد می‌کند.

برای جلوگیری از افزایش وزن یا ادامه کاهش وزن، افراد مبتلا به بی‌اشتهایی عصبی معمولاً مقدار غذایی که می‌خورند را به‌شدت محدود می‌کنند. آنها ممکن است با استفراغ پس از خوردن یا با استفاده نادرست از داروهای مسکن، کمک کننده‌های غذایی، دیورتیک ها یا آنتی‌بیوتیک‌ها کالری دریافتی را کنترل کنند. آنها همچنین ممکن است سعی کنند با ورزش بیش از حد وزن خود را کاهش دهند.

بی‌اشتهایی عصبی در واقع مربوط به غذا نیست. این یک روش بسیار ناسالم و گاهی تهدیدکننده زندگی برای کنار آمدن با مشکلات عاطفی است. هنگامی که دچار بی‌اشتهایی عصبی هستید، اغلب لاغری را با بها دادن به خود برابر می‌دانید.

بی‌اشتهایی عصبی، مانند سایر اختلالات خوردن، می‌تواند زندگی شما را تحت‌تأثیر قرار دهد و غلبه بر آن بسیار دشوار است. اما با درمان، می‌توانید درک بهتری از اینکه چه کسی هستید، به‌دست آورید، به عادات غذایی سالم‌تر بازگردید و برخی از عوارض جدی بی‌اشتهایی را معکوس کنید.

 

علائم

علائم و نشانه‌های فیزیکی بی‌اشتهایی عصبی با گرسنگی مرتبط است. بی‌اشتهایی همچنین شامل مسائل عاطفی و رفتاری از قبیل درک غیر واقعی از وزن بدن و ترس بسیار قوی از افزایش وزن یا چاق شدن است.

ممکن است تشخیص علائم و نشانه‌ها دشوار باشد زیرا آنچه که وزن کم بدن در نظر گرفته‌می‌شود برای هر فرد متفاوت است و برخی از افراد ممکن است خیلی لاغر به نظر نرسند. همچنین افراد مبتلا به بی‌اشتهایی اغلب لاغری، عادات غذایی یا مشکلات جسمی خود را پنهان می‌کنند.

 

نشانه‌های جسمی

نشانه‌ها و علائم جسمی بی‌اشتهایی عصبی ممکن است شامل موارد زیر باشد:

* کاهش وزن شدید یا عدم افزایش وزن رشدی مورد انتظار

* ظاهر لاغر

* تعداد سلول‌های خونی غیرطبیعی

* خستگی

* بی‌خوابی

* گیجی یا غش کردن

* مایل به آبی رنگ شدن انگشتان

* مو نازک می‌شود، می‌شکند یا می‌افتد

* موهای نرم و کم پشت که بدن را می‌پوشانند

* عدم قاعدگی یا پریود نشدن

* یبوست و درد شکمی

* پوست خشک یا زرد

* عدم تحمل سرما

* ریتم‌های نامنظم قلب

* فشار خون پایین

* کم‌آبی

* تورم دست‌ها یا پاها

* دندان‌های فرسایش یافته و پینه‌هایی روی انگشتان به‌دلیل انجام استفراغ عمدی

 

برخی از افرادی که دچار بی‌اشتهایی و پرخوری هستند، مشابه افرادی هستند که دچار بولیوی هستند. اما افراد مبتلا به بی‌اشتهایی عصبی عموماً با وزن بدن که به‌طور غیرطبیعی پایین است دست و پنجه نرم می‌کنند، در حالی که افراد مبتلا به بولیوی معمولاً دارای وزن طبیعی تا بالاتر از وزن طبیعی هستند.

 

علائم عاطفی و رفتاری

علائم رفتاری بی‌اشتهایی عصبی ممکن است شامل تلاش برای کاهش وزن با موارد زیر باشد:

* محدود کردن شدید دریافت غذا از طریق رژیم غذایی یا روزه‌داری

* ورزش کردن بیش از حد

* تهوع و استفراغ ارادی و عمدی برای خلاص شدن از شر مواد غذایی که ممکن است شامل استفاده از داروهای ملین، تنقیه‌ها، داروهای رژیمی یا محصولات گیاهی باشد.

 

علائم و نشانه‌های عاطفی و رفتاری ممکن است شامل موارد زیر باشد:

* دغدغه فکری با غذاها، که گاهی شامل پختن غذاهای مفصل برای دیگران اما نخوردن آنها می‌شود

* حذف مکرر وعده‌های غذایی یا امتناع از خوردن

* انکار گرسنگی یا بهانه آوردن برای نخوردن

* خوردن تنها چند ماده غذایی خاص، معمولاً آن‌هایی که چربی و کالری کمی دارند

* اتخاذ وعده‌های غذایی سختگیرانه و یا آداب خاص خوردن مانند تف کردن غذا پس از جویدن

* عدم تمایل برای غذا خوردن در در ملاء عام

* دروغ گفتن در مورد اینکه چه مقدار غذا خورده شده‌است

* ترس از افزایش وزن که ممکن است شامل وزن گیری مکرر یا اندازه گیری بدن باشد

* بررسی مکرر در آینه برای نقص‌های مشاهده‌شده

* شکایت از چاق بودن یا داشتن بخش‌هایی از بدن که چاق هستند

* پوشیدن چندین لایه لباس

* حال و هوای آرام (کمبود احساس)

* انزوای اجتماعی

* کج‌خلقی

* بی‌خوابی

* کاهش علاقه به رابطه جنسی

 

چه زمانی به پزشک مراجعه کنیم

متأسفانه، بسیاری از افراد مبتلا به بی‌اشتهایی عصبی، حداقل در ابتدا، درمان نمی‌خواهند. تمایل آنها برای لاغر ماندن، نگرانی‌هایی را در مورد سلامتی آنها ایجاد می‌کند. اگر شما عزیزانی دارید که نگران آن‌ها هستید، از او بخواهید که با پزشک صحبت کند.

اگر هر یک از مشکلات ذکر شده در بالا را تجربه می‌کنید، یا اگر فکر می‌کنید که ممکن است دچار اختلال در خوردن شده باشید، حتماً کمک بگیرید. اگر بی‌اشتهایی عصبی خود را از عزیزانتان پنهان می‌کنید، سعی کنید فردی را پیدا نمایید که به او اعتماد دارید تا در مورد آنچه اتفاق می‌افتد با او صحبت کنید.

دلایل

علت دقیق بی‌اشتهایی عصبی ناشناخته‌است. مانند بسیاری از بیماری‌ها، احتمالاً ترکیبی از عوامل بیولوژیکی، روانی و محیطی در آن دخیل است.

* بیولوژیکی. اگرچه هنوز مشخص نیست که چه ژن‌هایی در آن دخیل هستند، اما ممکن است تغییرات ژنتیکی وجود داشته‌باشد که برخی از افراد را در معرض خطر بیشتر ابتلا به بی‌اشتهایی عصبی قرار می‌دهد. برخی از افراد ممکن است تمایل ژنتیکی به کمال‌گرایی، حساسیت و پشتکار داشته‌باشند – تمام صفات مرتبط با بی‌اشتهایی.

* روانی. برخی از افراد مبتلا به بی‌اشتهایی عصبی ممکن است ویژگی‌های شخصیتی وسواس گونه‌ای داشته‌باشند که پایبندی به رژیم‌های سخت را آسان‌تر می‌کند و با وجود گرسنه بودن از خوردن غذا صرف‌نظر می‌کنند. این افراد ممکن است انگیزه شدیدی برای کمال‌گرایی داشته‌باشند، که باعث می‌شود فکر کنند هرگز به‌اندازه کافی لاغر نمی‌شوند. و ممکن است سطح بالایی از اضطراب داشته‌باشند و برای کاهش آن به خوردن محدود کننده روی آورند.

* محیطی. فرهنگ مدرن غربی بر لاغری تأکید دارد. موفقیت و ارزش اغلب با معیار لاغر بودن برابر است. فشار همسالان ممکن است به تمایل به لاغر شدن به‌ویژه در میان دختران جوان دامن بزند.

عوامل خطر

بی‌اشتهایی عصبی در دختران و زنان شایع‌تر است. با این حال، پسران و مردان نیز به‌طور فزاینده‌ای دچار اختلالات خوردن شده‌اند که احتمالاً با افزایش فشارهای اجتماعی مرتبط است.

بی‌اشتهایی عصبی همچنین در میان نوجوانان شایع‌تر است. افراد در هر سنی می‌توانند به این اختلال تغذیه‌ای مبتلا شوند، اگرچه در افراد بالای ۴۰ سال نادر است. نوجوانان ممکن است به‌دلیل تمام تغییراتی که بدنشان در طول دوران بلوغ تجربه می‌کند، بیشتر در معرض خطر باشند. همچنین ممکن است با افزایش فشار همسالان مواجه شوند و نسبت به انتقاد یا حتی اظهار نظرهای غیررسمی در مورد وزن یا شکل بدن حساس‌تر باشند.

عوامل خاصی خطر بی‌اشتهایی عصبی را افزایش می‌دهند، از جمله:

* ژنتیک: تغییرات در ژن‌های خاص ممکن است افراد خاصی را در معرض خطر بیشتر بی‌اشتهایی عصبی قرار دهد. کسانی که دارای بستگان درجه یک – والدین، خواهر یا برادر یا فرزند – هستند که این اختلال را داشتند، با خطر بسیار بالاتری برای درگیر شدن با بی‌اشتهایی عصبی روبه‌رو هستند.

* رژیم غذایی و گرسنگی. گرسنگی یک عامل خطر برای ایجاد یک اختلال در خوردن است. شواهد قوی وجود دارد که بسیاری از علائم بی‌اشتهایی عصبی در واقع علائم گرسنگی هستند. گرسنگی بر مغز تأثیر می‌گذارد و بر تغییرات خلق و خو، سختی در تفکر، اضطراب و کاهش اشتها تأثیر می‌گذارد. گرسنگی و کاهش وزن ممکن است شیوه کار مغز را در افراد آسیب‌پذیر تغییر دهد، که ممکن است رفتارهای محدود کننده برای خوردن را تداوم بخشیده و بازگشت عادت غذایی طبیعی را دشوار کند.

* جابجایی. خواه انتقال به مدرسه جدید باشد، و خواه به خانه یا شغل جدید، چه قطع رابطه، چه مرگ یا بیمار شدن یک فرد مورد علاقه، در هر صورت تغییر می‌تواند استرس عاطفی به‌همراه داشته‌باشد و خطر بی‌اشتهایی عصبی را افزایش دهد.

عوارض

مشخص است که بی‌اشتهایی عصبی می‌تواند عوارض متعددی داشته‌باشد. در شدیدترین حالت ممکن است کشنده باشد. مرگ ممکن است به‌طور ناگهانی رخ دهد، حتی زمانی که فرد به‌شدت لاغر نیست. این اتفاق ممکن است ناشی از ریتم‌های غیرطبیعی قلب (آریتمی‌ها) یا عدم تعادل الکترولیت‌ها – مواد معدنی مانند سدیم، پتاسیم و کلسیم که تعادل مایعات را در بدن شما حفظ می‌کنند – رخ دهد.

سایر عوارض بی‌اشتهایی عصبی عبارتند از:

* کم‌خونی

* مشکلات قلبی مانند افتادگی دریچه میترال (Mitral Valve prolapse یا به‌اختصار MVP)، ریتم‌های غیرطبیعی قلب یا نارسایی قلبی

* کاهش میزان استخوان (پوکی‌استخوان)، افزایش خطر شکستگی

* از دست دادن ماهیچه

* در خانم‌ها، عدم ظهور یک پریود

* در مردان، کاهش تستوسترون

* مشکلات گوارشی مانند یبوست، نفخ یا تهوع

* ناهنجاری‌های الکترولیتی مانند پتاسیم خون پایین، سدیم و کلرید

* مشکلات کلیوی

 

اگر یک فرد مبتلا به بی‌اشتهایی عصبی شدید شود، تمام اندام‌های بدن از جمله مغز، قلب و کلیه‌ها آسیب می‌بینند. این آسیب ممکن است کاملاً برگشت‌پذیر نباشد، حتی زمانی که این بی‌اشتهایی تحت کنترل در می‌آید.

افراد مبتلا به بی‌اشتهایی عصبی علاوه بر عوارض جسمی، معمولاً اختلالات سلامت روانی دیگری نیز دارند که ممکن است شامل موارد زیر باشند:

* افسردگی، اضطراب و سایر اختلالات خلقی

* اختلالات شخصیتی

* اختلالات وسواسی

* مصرف الکل و سوء مصرف مواد

* خودآزاری، افکار خودکشی یا تلاش برای خودکشی

 

پیشگیری

هیچ راه تضمین شده‌ای برای جلوگیری از بی‌اشتهایی عصبی وجود ندارد. پزشکان (اطفال، پزشکان خانواده و کارورزان) ممکن است در موقعیت خوبی برای شناسایی شاخص‌های اولیه بی‌اشتهایی و جلوگیری از توسعه بیماری پر اشتها باشند. به‌عنوان‌مثال، آنها می‌توانند سؤالاتی در مورد عادات غذایی و رضایت از ظاهر در طول ملاقات‌های پزشکی معمول بپرسند.

اگر متوجه شدید که یکی از اعضای خانواده یا یکی از دوستانتان عادت‌های غذایی سختگیرانه ای دارد و از ظاهر خود ناراضی است، با او در مورد این مسائل صحبت کنید. اگرچه ممکن است نتوانید از بروز اختلال در غذا خوردن او جلوگیری کنید، اما می‌توانید در مورد رفتار سالم‌تر یا گزینه‌های درمانی صحبت کنید.

 

تشخیص

اگر پزشک شما مشکوک است که شما دچار بی‌اشتهایی عصبی هستید، او معمولاً چندین آزمایش و معاینه انجام می‌دهد تا به تشخیص او کمک کند، سایر بیماری‌ها برای کاهش وزن را رد کند، و هر گونه عارضه مرتبط را بررسی نماید.

 

این آزمایش‌ها و آزمون‌ها به‌طور کلی عبارتند از:

* معاینه جسمی: این‌کار ممکن است شامل اندازه گیری قد و وزن شما، بررسی علائم حیاتی شما مانند ضربان قلب، فشار خون و دما، بررسی پوست و ناخن‌ها برای مشکلات، گوش دادن به صدای قلب و ریه‌ها و بررسی شکم شما باشد.

* آزمایشهای آزمایشگاهی. این آزمایش‌ها ممکن است شامل شمارش کامل سلول‌های خون (CBC) و آزمایش‌های خون تخصصی‌تر برای بررسی الکترولیت‌ها و پروتئین و همچنین عملکرد کبد، کلیه و تیروئید شما باشد.

* ارزیابی روانی. یک پزشک یا متخصص سلامت روانی احتمالاً در مورد افکار، احساسات و عادات غذایی شما سؤال خواهد کرد. همچنین ممکن است از شما خواسته شود پرسشنامه‌های ارزیابی روانی خود را تکمیل کنید.

* مطالعات دیگر. تصویربرداری X-ray ممکن است برای بررسی تراکم یا چگالی استخوان، بررسی شکستگی‌های استرسی یا مو برداشتن و شکستگی استخوان‌ها، یا بررسی ذات الریه یا مشکلات قلبی انجام شود. الکتروکاردیوگرام ممکن است برای بررسی بی نظمی‌های قلبی انجام شود.

متخصص بهداشت روانی شما همچنین ممکن است از معیارهای تشخیصی بی‌اشتهایی در کتابچه راهنمای تشخیصی و آماری اختلالات روانی (DSM-5) که توسط انجمن روان پزشکی آمریکا منتشر شده‌است، استفاده کند.

 

درمان

درمان بی‌اشتهایی عصبی به‌طور کلی با استفاده از یک رویکرد تیمی انجام‌می‌شود که شامل پزشکان، متخصصان سلامت روانی و متخصصان تغذیه است که همگی در زمینه اختلالات خوردن تجربه دارند. درمان مداوم و آموزش تغذیه برای ادامه بهبود بسیار مهم است. صحبت از درمان قطعی بی اشتهایی عصبی در ابتدا کمی مشکل است، زیرا گاهی برای درمان بی اشتهایی عصبی شاید لازم باشد یک مسیر طولانی و زمانبر طی شود.

در اینجا نگاهی داریم به آنچه که معمولاً در درمان افراد مبتلا به بی‌اشتهایی عصبی نقش دارند.

 

بستری شدن و سایر برنامه‌ها

اگر زندگی شما در معرض یک خطر فوری قرار دارد، ممکن است برای مواردی از قبیل اختلال در ریتم قلب، کم‌آبی، عدم تعادل الکترولیت یا اضطراری روانپزشکی، در اورژانس بیمارستان به درمان نیاز داشته‌باشید. بستری شدن ممکن است برای عوارض پزشکی، مشکلات شدید روانپزشکی، سوء تغذیه شدید یا امتناع از خوردن غذا لازم باشد.

برخی از کلینیک‌ها در درمان افراد مبتلا به اختلالات خوردن تخصص دارند. آنها ممکن است برنامه‌های روزانه یا برنامه‌های اقامتی را به‌جای بستری شدن کامل ارائه دهند. برنامه‌های تخصصی اختلال خوردن ممکن است درمان‌های متمرکزتری را در دوره‌های طولانی‌تر ارائه دهند.

 

مراقبت‌های پزشکی

در موارد شدید، افراد مبتلا به بی‌اشتهایی ممکن است در ابتدا نیاز به تغذیه از طریق لوله‌ای داشته‌باشند که در بینی آنها قرار گرفته و به معده می‌رود.

مراقبت معمولاً توسط یک پزشک مراقبت اولیه یا یک متخصص سامت روانی با دیگر متخصصان مربوطه هماهنگ می‌شود.

 

حفظ وزن سالم

اولین هدف درمان بازگشت به وزن سالم است. شما نمی‌توانید بدون بازگشت به وزن سالم و یادگیری تغذیه مناسب از بی‌اشتهایی رهایی یابید. افراد درگیر در این فرآیند ممکن است شامل موارد زیر باشند:

* پزشک مراقبت‌های اولیه شما، که می‌تواند مراقبت‌های پزشکی ارائه دهد و بر نیازهای کالری و افزایش وزن شما نظارت کند.

* یک روانشناس یا دیگر متخصصان سلامت روان که می‌توانند با شما برای توسعه استراتژی‌های رفتاری برای کمک به بازگشت به وزن سالم همکاری کنند.

* یک متخصص تغذیه که می‌تواند راهنمایی‌هایی برای بازگشت به الگوهای منظم غذا خوردن ارائه دهد، از جمله ارائه برنامه‌های غذایی خاص و نیازهای کالری که به شما در رسیدن به اهداف وزنی تان کمک می‌کند.

* خانواده شما که احتمالاً در کمک به شما در حفظ عادات غذایی طبیعی مشارکت خواهند داشت.

 

روان‌درمانی

این نوع درمان ممکن است برای بی‌اشتهایی عصبی مفید باشد:

* درمان مبتنی بر خانواده. این تنها درمان مبتنی بر شواهد برای نوجوانان مبتلا به بی‌اشتهایی عصبی است. از آنجا که نوجوان مبتلا به بی‌اشتهایی عصبی نمی‌تواند انتخاب‌های خوبی در مورد غذا خوردن و سلامت داشته‌باشد در حالی که در گیر و دار این وضعیت وخیم است، این درمان والدین را بسیج می‌کند تا به فرزند خود در مورد تغذیه مجدد و احیای وزن کمک کنند تا کودک بتواند انتخاب‌های خوبی در مورد سلامت داشته‌باشد.

* درمان فردی. نشان داده شده‌است که برای بزرگسالان، درمان شناختی رفتاری – به‌طور خاص درمان شناختی رفتاریِ ارتقا یافته – کمک کننده است. هدف اصلی طبیعی سازی الگوها و رفتارهای غذایی برای حمایت از افزایش وزن است. هدف دوم کمک به تغییر باورها و افکار تحریف شده‌ای است که تغذیه محدود کننده را حفظ می‌کنند.

 

داروها

هیچ دارویی برای درمان بی‌اشتهایی عصبی تایید نشده است زیرا هیچ دارویی به‌خوبی کار نمی‌کند. با این حال، داروهای ضد افسردگی یا سایر داروهای روان پزشکی می‌توانند به درمان سایر اختلالات سلامت روانی که ممکن است وجود داشته‌باشند، مانند افسردگی یا اضطراب کمک کنند.

 

چالش‌های درمانی در بی‌اشتهایی عصبی

یکی از بزرگ‌ترین چالش‌ها در درمان بی‌اشتهایی عصبی این است که افراد ممکن است درمان نخواهند. موانع درمان ممکن است شامل موارد زیر باشد:

* فکر می‌کنند نیازی به درمان ندارند

* ترس از افزایش وزن دارند

* بی‌اشتهایی را یک بیماری نمی‌دانند بلکه یک انتخاب سبک زندگی تلقی می‌کنند

افراد مبتلا به بی‌اشتهایی می‌توانند بهبود یابند. با این حال، آنها در معرض خطر عود مجدد در طول دوره‌های استرس بالا یا در طول شرایط تحریک کننده هستند. درمان مداوم یا ملاقات‌های دوره‌ای در طول زمان استرس ممکن است به شما کمک کند که سالم بمانید.

 

سبک زندگی و درمان‌های خانگی

هنگامی که دچار بی‌اشتهایی عصبی می‌شوید، مراقبت درست از خود می‌تواند دشوار باشد. علاوه بر درمان حرفه‌ای، این مراحل را دنبال کنید:

* به برنامه درمانی خود پایبند باشید. از جلسات درمانی صرف‌نظر نکنید و سعی کنید از برنامه‌های غذایی غافل نشوید، حتی اگر شما را ناراحت کنند.

* در مورد مکمل‌های ویتامینی و معدنی مناسب با پزشک خود صحبت کنید. اگر خوب غذا نمی‌خورید، احتمال دارد که بدن شما تمام مواد مغذی مورد نیاز خود مانند ویتامین D یا آهن را دریافت نکند. با این حال، دریافت بیشتر ویتامین‌ها و مواد معدنی از غذا معمولاً توصیه می‌شود.

* خودتان را از مراقبت از اعضای خانواده و دوستانی که می‌خواهند شما را سالم ببینند، جدا نکنید. بدانید که آنها بهترین افرادی هستند شما در کنار خود دارید.

* از اصرار به وزن کردن خود یا بررسی کردن مکرر خود در آینه خودداری کنید. این کارها ممکن است کاری جز تقویت انگیزه شما برای حفظ عادات ناسالم انجام ندهند.

 

درمان جایگزین

مکمل‌های رژیمی و محصولات گیاهی که برای سرکوب اشتها یا کمک به کاهش وزن طراحی شده‌اند ممکن است توسط افراد مبتلا به بی‌اشتهایی عصبی مورد سوء استفاده قرار گیرند. مکمل‌ها یا گیاهان دارویی می‌توانند عوارض جانبی جدی داشته‌باشند و به‌طور خطرناکی با سایر داروها تداخل داشته‌باشند. این محصولات یک فرآیند بررسی دقیق را طی نمی‌کنند و ممکن است موادی داشته‌باشند که روی بطری آن‌ها نوشته نشده باشد.

در نظر داشته‌باشید که طبیعی بودن همیشه به‌معنای بی‌خطر بودن نیست. اگر از مکمل‌های غذایی یا گیاهان دارویی استفاده می‌کنید، در مورد خطرات احتمالی با پزشک خود صحبت کنید.

روش‌های پیشگیری از اضطراب که مکمل درمان بی‌اشتهایی عصبی هستند، ممکن است حس سلامتی را افزایش داده و آرامش را در شما ارتقا دهند. نمونه‌هایی از این روش‌ها شامل شرکت در جلسات مذهبی و نیایش، ماساژ، یوگا و مدیتیشن است.

 

مقابله و پشتیبانی

ممکن است زمانی که با پیام‌های مختلفی از سوی رسانه‌ها، فرهنگ‌ها و شاید خانواده یا دوستان خود مواجه می‌شوید، کنار آمدن با بی‌اشتهایی عصبی دشوار باشد. حتی ممکن است شنیده باشید که مردم به شوخی می‌گویند کاش می‌توانستند برای مدتی دچار بی‌اشتهایی شوند تا بتوانند وزن خود را کاهش دهند.

چه بی‌اشتهایی عصبی داشته‌باشید و چه فرد مورد علاقه شما درگیر این اختلال باشد، از پزشک یا متخصص سلامت روانی خود بخواهید در مورد استراتژی‌های مقابله‌ای و حمایت عاطفی مشاوره دهد. یادگیری استراتژی‌های مؤثر مقابله و جلب حمایت خانواده و دوستان برای درمان موفق بسیار مهم است.

 

آماده شدن برای قرار ملاقات

این اطلاعات به شما کمک می‌کند برای قرار ملاقات آماده شوید و بدانید چه انتظاری از پزشک یا متخصص سلامت روان خود داشته‌باشید.

ممکن است بخواهید از یکی از اعضای خانواده یا دوستتان بخواهید که با شما همراه شود. کسی که شما را همراهی می‌کند ممکن است چیزی را به یاد بیاورد که از دست داده‌اید یا فراموش کرده‌اید. یک عضو خانواده نیز ممکن است بتواند تصویر کامل تری از زندگی خانوادگی تان به پزشک بدهد.

 

کاری که می‌توانید انجام دهید

قبل از قرار ملاقات، فهرستی از موارد زیر تهیه کنید:

* هر علامتی که تجربه می‌کنید، از جمله هر علامتی که ممکن است به‌دلیل قرار ملاقات بی ارتباط به نظر برسد را یادداشت کنید. سعی کنید زمانی که علائم شما شروع شد را به یاد بیاورید.

* اطلاعات شخصی کلیدی، از جمله هر گونه استرس عمده یا تغییرات اخیر در زندگی.

* تمام داروها، ویتامین‌ها، محصولات گیاهی، داروهای بدون نسخه و سایر مکمل‌هایی که مصرف می‌کنید و دوز آنها.

* سؤالاتی که باید از پزشک خود بپرسید تا به یاد داشته‌باشید که هر چیزی که می‌خواهید را پوشش دهید.

 

برخی از سؤالاتی که ممکن است بخواهید از پزشک یا متخصص سلامت روان خود بپرسید عبارتند از:

* من به چه نوع آزمایش‌هایی نیاز دارم؟ آیا این آزمایش‌ها به آمادگی خاصی نیاز دارند؟

* آیا این شرایط موقتی است یا طولانی مدت؟

* چه درمان‌هایی در دسترس است و کدام را توصیه می‌کنید؟

* آیا یک جایگزین عمومی برای دارویی که تجویز می‌کنید وجود دارد؟

* آیا بروشور یا مطالب چاپی دیگری هست که من بتوانم با خود داشته باشم؟ شما چه وب سایت‌هایی را توصیه می‌کنید؟

در زمان ملاقات از پرسیدن سؤال‌های دیگری که به ذهن شما می‌رسد اما در فهرست سؤالات بالا وجود ندارد دریغ نکنید.

 

از دکتر خود چه انتظاری داشته‌باشید

پزشک یا متخصص سلامت روان شما احتمالاً چند سؤال از شما می‌پرسد، از جمله:

* چه مدت است که نگران وزن خود هستید؟

* آیا ورزش می‌کنید؟

* از چه راه‌هایی برای کاهش وزن استفاده کرده‌اید؟

* آیا علائم جسمی دارید؟

* آیا تا به حال به‌طور عمدی بعد از اینکه زیاد غذا خوردید استفراغ کرده‌اید؟

* آیا دیگران از لاغری شما ابراز نگرانی می‌کنند؟

* آیا اغلب به غذا فکر می‌کنید؟

* آیا هرگز در خفا غذا می‌خورید؟

* آیا هیچ‌یک از اعضای خانواده شما تا به حال علائمی از اختلال خوردن داشته‌اند یا به اختلال خوردن مبتلا شده‌اند؟

برای پاسخ به این سؤالات آماده باشید تا برای مرور هر نکته‌ای که می‌خواهید روی آن تمرکز کنید، وقت بیشتری بگذارید.

لایف یار (Lifeyar)، یار زندگی شما

ادامه مطلب
تبلیغات
برای افزودن دیدگاه کلیک کنید

یک پاسخ بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

پزشکی

شپش بدن (Body lice)

منتشر شده

در

توسط

خلاصه

شپش بدن چیست؟ شپش بدن (Body lice) یک حشره کوچک به اندازه یک دانه کنجد است. شپش‌های بدن در لباس‌ها و ملافه‌های شما زندگی می‌کنند و چندین بار در روز برای تغذیه از خون به پوست شما می‌روند. شایع‌ترین محل‌های گزش در اطراف گردن، شانه‌ها، زیر بغل، کمر و کشاله ران است – مکان‌هایی که درزهای لباس بیشتر با پوست تماس می‌گیرد.

شپش های بدن بیشتر در شرایط زندگی شلوغ و غیربهداشتی مانند کمپ های پناهندگان و پناهگاه های افراد بی خانمان دیده می شود. آنها همچنین می توانند از تماس با لباس های فرد آلوده سرایت کنند. نیش شپش بدن می تواند انواع خاصی از بیماری ها را گسترش دهد و حتی می تواند باعث اپیدمی شود.

لباس‌ها و ملافه‌هایی که آلوده به شپش‌های بدن هستند باید در آب داغ و صابون شسته شوند و با هوای گرم با ماشین خشک شوند.

 

علائم شپش بدن

گزش شپش بدن می تواند باعث خارش شدید شود و ممکن است در محل آثار گزش، متوجه مناطق کوچکی از خون و پوسته پوست خود شوید.

اگر رعایت بهداشت آلودگی را از بین نمی برد یا اگر دچار عفونت پوستی در اثر خاراندن محل گزش شدید، به پزشک خود مراجعه کنید.

 

دلایل بروز شپش بدن

شپش بدن شبیه شپش سر است اما عادات متفاوتی دارد. در حالی که شپش سر در موهای شما زندگی می کند و از پوست سر شما تغذیه می کند، شپش بدن معمولا در لباس ها و ملافه های شما زندگی می کند. آنها چندین بار در روز به پوست شما سفر می کنند تا از خون تغذیه کنند.

درزهای لباس شما رایج ترین مکان برای تخم گذاری شپش های بدن است. در صورت تماس نزدیک با فردی که دارای شپش بدن یا با لباس یا ملافه آلوده به شپش بدن است، می توانید به شپش بدن مبتلا شوید.

 

عوامل خطر

افرادی که در معرض خطر بیشتری برای ابتلا به شپش هستند، معمولاً در شرایط شلوغ و ناپاک زندگی می کنند. آنها عبارتند از:

*     پناهندگان جنگی

*     مردم بی خانمان

*     مردمی که در اثر بلایای طبیعی آواره شده اند

سگ ها، گربه ها و سایر حیوانات خانگی شپش بدن را پخش نمی کنند.

عوارض شپش بدن

آلودگی به شپش های بدن معمولاً حداقل مشکلاتی را ایجاد می کند. با این حال، آلودگی به شپش بدن گاهی منجر به عوارضی مانند:

*     عفونت های ثانویه. هنگامی که شپش بدن برای تغذیه از خون شما خراشیده و حفاری می کند، ممکن است پوست شما را تحریک کند. اگر برای تسکین خارش خراش دهید، این نیز می تواند پوست شما را تحریک کند. اگر پوست شما به دلیل این تحریکات خام شود، ممکن است عفونت های دیگری ایجاد شود.

*     تغییرات پوستی. اگر برای مدت طولانی با شپش بدن آلوده شده اید، ممکن است تغییرات پوستی مانند ضخیم شدن و تغییر رنگ – به ویژه در اطراف کمر، کشاله ران یا بالای ران خود را تجربه کنید.

*     گسترش بیماری. شپش های بدن می توانند ناقل برخی از بیماری های باکتریایی مانند تیفوس، تب عود کننده یا تب سنگر باشند.

 

پیشگیری از شپش بدن

برای جلوگیری از هجوم شپش بدن، از تماس فیزیکی نزدیک یا به اشتراک گذاشتن رختخواب یا لباس با هرکسی که آلوده شده است خودداری کنید. حمام کردن منظم و تعویض لباس تمیز حداقل یک بار در هفته نیز ممکن است به جلوگیری و کنترل گسترش شپش بدن کمک کند.

 

تشخیص شپش بدن

شما یا پزشکتان معمولاً می‌توانید از طریق معاینه بصری بدن و لباس‌هایتان، آلودگی به شپش بدن را تأیید کنید. وجود تخم و شپش متحرک آلودگی را تایید می کند.

 

درمان شپش

شپش بدن در درجه اول با شستن کامل خود و هرگونه اقلام آلوده با آب گرم و صابون و خشک کردن لباس و ملافه در خشک کن ماشینی با استفاده از چرخه گرم درمان می شود. خشکشویی و اتو کردن لباس هایی که قابل شستشو نیستند نیز موثر است.

اگر این اقدامات جواب نداد، می توانید از لوسیون یا شامپوی بدون نسخه استفاده کنید که دارای ۱٪ پرمترین (Nix) یا پیرترین است. اگر باز هم جواب نداد، پزشک می‌تواند لوسیون نسخه‌ای تهیه کند. محصولات شپش کش می توانند برای انسان سمی باشند، بنابراین دستورالعمل ها را به دقت دنبال کنید.

 

خودمراقبتی

معمولاً می‌توانید با تمیز کردن خود و هر وسیله شخصی که ممکن است آلوده باشد، از شر شپش خلاص شوید. ملافه‌ها، لباس‌ها و حوله‌های آلوده را با آب گرم و صابون – حداقل ۵۴ درجه سانتیگراد- بشویید و حداقل ۲۰ دقیقه روی حرارت بالا خشک کنید.

لباس هایی که شسته نمی شوند می توانند خشک شوند و اتو شوند.

اقلامی که قابل شستشو یا خشک کردن نیستند باید در یک کیسه پلاستیکی بسته شوند و به مدت دو هفته در یک منطقه گرم نگهداری شوند. تشک ها، کاناپه ها و سایر وسایل روکش شده باید به صورت گرم اتو شوند یا با محصولات شپش کش اسپری شوند تا تخم ها از درزها پاک شوند. از قرار گرفتن در معرض اقلام آلوده باید به مدت دو هفته اجتناب شود.

 

آماده شدن برای قرار ملاقات با پزشک

اگر نمی توانید به تنهایی از شر شپش های بدن خلاص شوید، ممکن است لازم باشد با پزشک خانواده خود صحبت کنید.

 

آنچه شما می توانید انجام دهید

قبل از قرار ملاقات، ممکن است بخواهید پاسخ سوالات زیر را بنویسید:

*     فکر می کنید چند وقت است که شپش بدن دارید؟

*     علائم شما چیست؟

*     چگونه به شپش بدن آلوده شدید؟

*     آیا از زمانی که متوجه شپش بدن شده اید با دیگران در تماس بوده اید؟ چه درمان هایی را امتحان کرده اید؟

*     آیا بیماری های مزمنی دارید؟

*     چه داروها و مکمل هایی مصرف می کنید؟

 

از پزشک خود چه انتظاری داشته باشید

در طول معاینه جسمی، پزشک پوست شما و درزهای لباس شما را معاینه می کند.

لایف یار (Lifeyar)، یار زندگی شما

 

ادامه مطلب

پزشکی

ادرار خونی یا هماچوری؛ از تشخیص تا درمان

منتشر شده

در

توسط

خلاصه

ادرار خونی یا هماچوری چیست؟ دیدن ادرار خونی (blood in urine) می‌تواند ترسناک باشد که هماچوری (hematuria) نیز نامیده می‌شود. در بسیاری از موارد، علت بی ضرر است. اما وجود خون در ادرار نیز می‌تواند نشانه یک بیماری جدی باشد.

اگر بتوانید خون را ببینید، هماچوری ناخالص (هماچوری گروس) نامیده می‌شود. خونی که با چشم غیر مسلح دیده نمی‌شود، هماچوری میکروسکوپی نامیده می‌شود. این مقدار آنقدر ناچیز است که وقتی آزمایشگاه ادرار را آزمایش می‌کند فقط زیر میکروسکوپ قابل مشاهده است. در هر صورت، مهم است که دلیل خونریزی را کشف کنید.

درمان بستگی به علت دارد.

 

علائم ادرار خونی

خون در ادرار ممکن است صورتی، قرمز یا کولا به نظر برسد. گلبول‌های قرمز باعث تغییر رنگ ادرار می‌شوند. فقط مقدار کمی خون لازم است تا ادرار قرمز شود.

خونریزی اغلب دردناک نیست. اما اگر لخته‌های خون از طریق ادرار دفع شوند، ممکن است آسیب برسانند.

 

چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد

هر زمان که ادرار به نظر می‌رسد ممکن است خون در آن وجود داشته باشد، به یک پزشک مراجعه کنید.

ادرار قرمز همیشه توسط گلبول‌های قرمز ایجاد نمی‌شود. برخی از داروها می‌توانند باعث قرمز شدن ادرار شوند، مانند دارویی به نام فنازوپیریدین که علائم مجاری ادراری را کاهش می‌دهد. برخی غذاها نیز می‌توانند ادرار را قرمز کنند، از جمله چغندر و ریواس.

تشخیص اینکه آیا تغییر رنگ ادرار ناشی از خون است یا خیر می‌تواند سخت باشد. به همین دلیل است که همیشه بهتر است معاینه شوید.

 

دلایل ادرار خونی

بیماری ادرار خونی یا هماچوری زمانی اتفاق می‌افتد که کلیه‌ها یا سایر قسمت‌های دستگاه ادراری اجازه می‌دهند سلول‌های خونی به داخل ادرار نشت کنند. مشکلات مختلف می‌تواند باعث این نشت شود، از جمله:

* عفونت‌های دستگاه ادراری (UTIs). اینها زمانی اتفاق می‌افتند که باکتری وارد لوله‌ای می‌شود که از طریق آن ادرار از بدن خارج می‌شود که مجرای ادرار نام دارد. سپس باکتری‌ها در مثانه تکثیر می‌شوند. UTI می‌تواند باعث خونریزی شود که ادرار را قرمز، صورتی یا قهوه ای می‌کند. با عفونت ادراری، ممکن است میل شدیدی برای ادرار کردن داشته باشید که برای مدت طولانی ادامه دارد. ممکن است هنگام ادرار کردن دچار درد و سوزش شوید. ممکن است ادرار شما نیز بوی بسیار قوی داشته باشد.

* عفونت کلیه. این نوع عفونت ادراری نیز پیلونفریت نامیده می‌شود. زمانی که باکتری‌ها از جریان خون وارد کلیه‌ها می‌شوند، عفونت‌های کلیه ممکن است اتفاق بیفتد. عفونت‌ها همچنین می‌توانند زمانی اتفاق بیفتند که باکتری‌ها از یک جفت لوله که کلیه‌ها را به مثانه متصل می‌کنند، به نام حالب، به کلیه‌ها منتقل می‌شوند. عفونت‌های کلیه می‌توانند همان علائم مرتبط با ادرار را ایجاد کنند که سایر عفونت‌های ادراری می‌توانند ایجاد کنند. اما احتمال ایجاد تب و درد در ناحیه پشت، پهلو یا کشاله ران بیشتر است.

* سنگ مثانه یا کلیه. مواد معدنی موجود در ادرار می‌توانند کریستال‌هایی را روی دیواره کلیه‌ها یا مثانه تشکیل دهند. با گذشت زمان، کریستال‌ها می‌توانند به سنگ‌های کوچک و سخت تبدیل شوند.

سنگ‌ها اغلب بدون درد هستند. اما اگر باعث انسداد شوند یا از طریق ادرار از بدن خارج شوند، می‌توانند صدمات زیادی داشته باشند. سنگ مثانه یا کلیه می‌تواند باعث خون در ادرار شود که با چشم غیرمسلح قابل مشاهده است و همچنین خونریزی که فقط در آزمایشگاه قابل مشاهده است.

* پروستات بزرگ‌شده. غده پروستات درست زیر مثانه است و قسمت بالایی مجرای ادرار را احاطه کرده است. اغلب در سنین میانسالی بزرگ‌تر می‌شود. سپس به مجرای ادرار فشار وارد می‌کند و تا حدی جریان ادرار را مسدود می‌کند. با بزرگ شدن پروستات، ممکن است در ادرار کردن، نیاز فوری یا دائمی به ادرار کردن، یا وجود خون در ادرار مشکل داشته باشید. عفونت پروستات که پروستاتیت نامیده می‌شود، می‌تواند علائم مشابهی ایجاد کند.

* بیماری کلیوی. وجود خون در ادرار که فقط در آزمایشگاه قابل مشاهده است، یکی از علائم شایع بیماری کلیوی به نام گلومرولونفریت است. با این بیماری، فیلترهای ریز در کلیه‌ها که مواد زائد را از خون خارج می‌کنند، ملتهب می‌شوند.

* گلومرولونفریت. این وضعیت ممکن است بخشی از یک بیماری باشد که کل بدن را تحت تاثیر قرار می‌دهد، مانند دیابت. یا ممکن است به خودی خود اتفاق بیفتد.

* سرطان. وجود خون در ادرار که با چشم غیر مسلح قابل مشاهده است ممکن است نشانه سرطان پیشرفته کلیه، مثانه یا پروستات باشد. این سرطان‌ها ممکن است زودتر علائمی را ایجاد نکنند، زمانی که درمان‌ها می‌توانند بهتر عمل کنند.

*     بیماری‌های ارثی. یک بیماری ژنتیکی که بر گلبول‌های قرمز اثر می‌گذارد، به نام کم خونی داسی شکل، می‌تواند باعث ایجاد ادرار خونی شود. سلول‌های خونی می‌توانند قابل مشاهده یا بسیار کوچک باشند. وضعیتی که به رگ‌های خونی ریز در کلیه‌ها آسیب می‌زند، به نام سندرم آلپورت، همچنین می‌تواند باعث ادرار خونی شود.

*     آسیب کلیه. ضربه یا آسیب‌های دیگر به کلیه‌ها در اثر تصادف یا ورزش‌های تماسی می‌تواند باعث ظاهر شدن ادرار خونی شود.

*     داروها. داروی ضد سرطان سیکلوفسفامید (سیتوکسان) و آنتی بیوتیک پنی سیلین با خون در ادرار مرتبط هستند. داروهایی که از لخته شدن خون جلوگیری می‌کنند نیز به خون در ادرار متصل می‌شوند. این داروها شامل داروهایی است که از چسبیدن سلول‌های خونی به نام پلاکت‌ها جلوگیری می‌کند، مانند مسکن آسپرین. داروهایی که خون را رقیق می‌کنند، مانند هپارین، نیز ممکن است علت باشد.

*     ورزش سخت. ادرار خونی ممکن است پس از انجام ورزش‌های تماسی مانند فوتبال ایجاد شود. ممکن است با آسیب مثانه ناشی از ضربه خوردن مرتبط باشد. خون در ادرار همچنین می‌تواند در ورزش‌های طولانی مدت مانند دوی ماراتن اتفاق بیفتد، اما دلیل آن کمتر مشخص است. ممکن است با آسیب مثانه یا دلایل دیگری که آسیبی به همراه ندارد مرتبط باشد. وقتی ورزش سخت باعث خون در ادرار می‌شود، ممکن است در عرض یک هفته خود به خود از بین برود.

اگر بعد از ورزش خون در ادرار خود مشاهده کردید، تصور نکنید که از ورزش است. به پزشک مراجعه کنید.

اغلب علت هماچوری ناشناخته است.

عوامل خطر

تقریباً هر کسی می‌تواند گلبول‌های قرمز در ادرار داشته باشد. این شامل کودکان و نوجوانان می‌شود. برخی از مواردی که می‌تواند خطر ادرار خونی را افزایش دهد عبارتند از:

*     سن. مردان میانسال و مسن ممکن است به دلیل بزرگ شدن غده پروستات به هماچوری مبتلا شوند. خطر برخی از سرطان‌ها که می‌توانند باعث خون در ادرار شوند نیز ممکن است پس از ۵۰ سالگی افزایش یابد.

*     عفونت مجاری ادراری. این یکی از مهم‌ترین علل خونی است که در ادرار کودکان دیده می‌شود.

*     سابقه خانوادگی. اگر یک یا چند نفر از اعضای خانواده بیماری کلیوی داشته باشند، احتمال وجود خون در ادرار ممکن است افزایش یابد.

*     داروهای خاص. برخی از مسکن‌ها، رقیق کننده‌های خون و آنتی بیوتیک ها می‌توانند خطر خون در ادرار را افزایش دهند.

*     ورزش سخت. “هماچوری دونده ماراتن” یکی از نام مستعار هماچوری است. ورزش‌های تماسی نیز می‌تواند خطر را افزایش دهد.

 

تشخیص ادرار خونی

این آزمایشات و معاینات نقش کلیدی در یافتن علت وجود خون در ادرار دارند:

*     معاینه بدنی. این معتیه شامل صحبت با یک پزشک در مورد سابقه سلامتی شما می‌شود.

*     آزمایشات ادرار. از اینها می‌توان برای تشخیص وجود خون در ادرار استفاده کرد. آنها همچنین می‌توانند هفته‌ها یا ماه‌ها بعد استفاده شوند تا ببینند آیا ادرار هنوز خون دارد یا خیر. آزمایش ادرار همچنین می‌تواند عفونت دستگاه ادراری یا مواد معدنی که باعث سنگ کلیه می‌شوند را بررسی کند.

*     تست‌های تصویربرداری. برای یافتن علت ادرار خونی اغلب به آزمایش تصویربرداری نیاز است. ممکن است به سی تی اسکن یا ام آر آی یا معاینه اولتراسوند نیاز داشته باشید.

*     سیستوسکوپی. یک پزشک یک لوله باریک مجهز به یک دوربین کوچک را به مثان

ه شما می‌زند تا علائم بیماری را بررسی کند.

گاهی اوقات علت ادرار خونی را نمی‌توان یافت. در این صورت، ممکن است به آزمایش‌های پیگیری منظم نیاز داشته باشید، عمدتاً اگر عوامل خطر سرطان مثانه را داشته باشید. این عوامل خطر شامل سیگار کشیدن، پرتودرمانی لگن یا قرار گرفتن در معرض برخی مواد شیمیایی است.

 

درمان ادرار خونی

درمان هماچوری به یافتن علت آن بستگی دارد. درمان ممکن است شامل موارد زیر باشد:

*     مصرف داروهای آنتی بیوتیک برای از بین بردن عفونت ادراری.

*     آزمایش یک داروی تجویزی برای کوچک کردن بزرگی پروستات.

*     داشتن درمانی که از امواج صوتی برای شکستن سنگ‌های مثانه یا کلیه استفاده می‌کند.

در برخی موارد، نیازی به درمان نیست.

اگر تحت درمان قرار گرفتید، پس از آن به پزشک خود مراجعه کنید تا مطمئن شوید که خون بیشتری در ادرار شما وجود ندارد.

 

آماده شدن برای قرار ملاقات با پزشک

می‌توانید با ویزیت توسط یک پزشک عمومی درمان خود شروع کنید. یا ممکن است به یک دکتر متخصص در اختلالات دستگاه ادراری ارجاع داده شوید که متخصص اورولوژیست نامیده می‌شود.

در اینجا اطلاعاتی وجود دارد که به شما کمک می‌کند تا برای قرار ملاقات خود آماده شوید.

 

آنچه شما می‌توانید انجام دهید

فهرستی از موارد زیر تهیه کنید

*     علائم شما هر گونه علائمی را درج کنید، حتی علائمی که به نظر می‌رسد به دلیل معاینه شما مرتبط نباشد. توجه داشته باشید که چه زمانی علائم شما شروع شد.

*     اطلاعات کلیدی پزشکی این شامل سایر شرایطی است که شما تحت درمان هستید. توجه داشته باشید که آیا بیماری‌های مثانه یا کلیه در خانواده شما نیز وجود دارد یا خیر.

*     تمام داروها، ویتامین‌ها یا سایر مکمل‌هایی که مصرف می‌کنید. دوزهای هر کدام را در نظر بگیرید.

*     سوالاتی که باید از پزشک خود بپرسید.

 

برخی از سوالاتی که باید در مورد خون در ادرار پرسید عبارتند از:

*     چه چیزی ممکن است باعث علائم من شود؟

*     به چه آزمایشاتی نیاز دارم؟

*     این وضعیت چقدر ممکن است ادامه یابد؟

*     گزینه‌های درمانی من چیست؟

*     من بیماری‌های دیگری هم دارم. چگونه می‌توانم آنها را با هم مدیریت کنم؟

*     آیا بروشور یا مواد چاپی دیگری وجود دارد که بتوانم داشته باشم؟ مطالعه چه وب سایت‌هایی را پیشنهاد می‌کنید؟

هر سوال دیگری هم که به ذهن شما می‌رسد اما در فهرست بالا قرار ندارد را از دکتر بپرسید.

 

از پزشک خود چه انتظاری داشته باشید

پزشک شما احتمالاً از شما سؤالاتی می‌پرسد، مانند:

*     آیا هنگام ادرار کردن درد دارید؟

*     آیا فقط گاهی یا همیشه خون در ادرار خود می‌بینید؟

*     چه زمانی در ادرار خود خون می‌بینید – وقتی شروع به ادرار می‌کنید، در انتهای جریان ادرار یا در تمام مدت ادرار کردن؟

*     آیا هنگام ادرار کردن، لخته‌های خون نیز دفع می‌شود؟ چه اندازه و چه شکلی هستند؟

*     آیا سیگار می‌کشید؟

*     آیا در حین کار در معرض مواد شیمیایی هستید؟ چه نوع‌هایی؟

*     آیا پرتودرمانی داشته اید؟

لایف یار (Lifeyar)، یار زندگی شما

 

 

ادامه مطلب

پزشکی

مجرای اشک مسدود شده؛ از تشخیص تا درمان

منتشر شده

در

توسط

خلاصه

مجرای اشک مسدود شده چیست؟ هنگامی که شما دچار مجرای اشک مسدود شده (blocked tear duct) هستید، اشک شما نمی‌تواند به طور طبیعی تخلیه شود و باعث می‌شود که چشمی پر آب و سوزش داشته باشید. این وضعیت به دلیل انسداد جزئی یا کامل در سیستم تخلیه اشک ایجاد می‌شود.

 

غدد اشک آور و مجاری اشک

غدد اشکی که در بالای هر کره چشم قرار دارند، به نام غدد اشکی، به طور مداوم مایع اشکی را تامین می‌کنند که هر بار که پلک‌های خود را پلک می‌زنید، از سطح چشم پاک می‌شود. مایع اضافی از طریق مجاری اشکی به داخل بینی تخلیه می‌شود.

مسدود شدن مجرای اشک در نوزادان شایع است. این وضعیت معمولاً بدون هیچ درمانی در سال اول زندگی بهبود می‌یابد. در بزرگسالان مسدود شدن مجرای اشک ممکن است به دلیل آسیب، عفونت یا به ندرت تومور باشد.

مسدود شدن مجرای اشک تقریباً همیشه قابل اصلاح است. درمان بستگی به علت انسداد و سن فرد مبتلا دارد.

 

علائم مجرای اشک مسدود شده

علائم مجرای اشک مسدود شده عبارتند از:

*     پارگی بیش از حد

*     قرمزی قسمت سفید چشم

*     عفونت یا التهاب مکرر چشم، معروف به چشم صورتی

*     تورم دردناک در نزدیکی گوشه داخلی چشم

*     پوسته شدن پلک‌ها

*     ترشحات مخاطی یا چرک از پلک‌ها و سطح چشم

*     تاری دید

 

چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد

اگر به مدت چند روز به طور مداوم اشک می‌ریزید یا اگر چشم شما مکرراً یا به طور مداوم عفونت می‌کند، به پزشک خود مراجعه کنید. مسدود شدن مجرای اشک ممکن است در اثر فشار تومور بر روی سیستم تخلیه اشک ایجاد شود. شناسایی زودهنگام تومور می‌تواند گزینه‌های درمانی بیشتری به شما بدهد.

دلایل مجرای اشک مسدود شده

انسداد مجاری اشکی ممکن است در هر سنی از تولد تا بزرگسالی اتفاق بیفتد. علل عبارتند از:

*     انسداد مادرزادی. بسیاری از نوزادان با مجرای اشک بسته به دنیا می‌آیند. سیستم تخلیه اشک ممکن است به طور کامل توسعه نیافته یا ممکن است یک ناهنجاری مجرای وجود داشته باشد. اغلب یک غشای بافت نازک روی دهانه ای باقی می‌ماند که به داخل بینی تخلیه می‌شود که به آن مجرای اشکی بینی می‌گویند.

*     تغییرات مرتبط با سن. با افزایش سن، منافذ کوچکی که اشک‌ها را تخلیه می‌کنند، به نام پونکتا، باریک‌تر می‌شوند و باعث انسداد می‌شوند.

*     عفونت یا التهاب. عفونت یا التهاب طولانی مدت چشم‌ها، سیستم تخلیه اشک یا بینی می‌تواند باعث مسدود شدن مجاری اشک شود.

*     جراحت یا تروما. آسیب به صورت شما می‌تواند باعث آسیب استخوان یا زخم در نزدیکی سیستم زهکشی شود و بر جریان معمولی اشک از طریق مجاری تأثیر بگذارد. حتی ذرات کوچک کثیفی یا سلول‌های شل پوستی که در مجرای مجرای آن قرار گرفته‌اند می‌توانند باعث انسداد شوند.

*     تومور. تومور در بینی یا هر جایی در امتداد سیستم تخلیه اشک می‌تواند باعث انسداد شود.

قطره چشم به ندرت، استفاده طولانی مدت از برخی داروها، مانند قطره‌های چشمی که برای درمان گلوکوم استفاده می‌شود، می‌تواند باعث مسدود شدن مجرای اشک شود.

*     درمان‌های مربوط به سرطان. مسدود شدن مجرای اشکی یکی از عوارض جانبی احتمالی داروهای شیمی درمانی و پرتودرمانی برای سرطان است.

 

نحوه عملکرد سیستم تخلیه اشک

غدد اشکی بیشتر اشک شما را تولید می‌کنند. این غدد در داخل پلک‌های فوقانی بالای هر چشم قرار دارند. به طور معمول، اشک از غدد اشکی روی سطح چشم شما جاری می‌شود. اشک‌ها در گوشه‌های داخلی پلک‌های بالا و پایین به منافذی به نام پونکتا تخلیه می‌شوند.

پونکتاها به کانال‌های کوچکی به نام کانالیکولی منتهی می‌شوند. Canaliculi اشک را به یک کیسه به مخزنی در کنار بینی به نام کیسه اشکی منتقل می‌کند. از آنجا اشک از مجرای نازکریمال عبور می‌کند و به داخل بینی شما تخلیه می‌شود. پس از ورود به بینی، اشک دوباره جذب می‌شود.

انسداد می‌تواند در هر نقطه ای از سیستم تخلیه اشک، از نقطه نقطه تا بینی شما رخ دهد. هنگامی که این اتفاق می‌افتد، اشک‌های شما به درستی تخلیه نمی‌شوند و باعث آبریزش چشم می‌شوند و خطر عفونت و التهاب چشم را افزایش می‌دهند.

 

عوامل خطر

برخی عوامل خطر ابتلا مجرای اشک مسدود شده را افزایش می‌دهند:

*     سن. افراد مسن به دلیل تغییرات مرتبط با افزایش سن در معرض افزایش خطر ابتلا به انسداد مجاری اشکی هستند.

*     التهاب مزمن چشم. اگر چشمان شما به طور مداوم تحریک، قرمز و ملتهب است، در معرض خطر بیشتری برای ایجاد مجرای اشک مسدود شده هستید.

*     جراحی قبلی. جراحی قبلی چشم، پلک، بینی یا سینوس ممکن است باعث ایجاد مقداری اسکار در سیستم مجرای شود که احتمالاً بعداً منجر به مسدود شدن مجرای اشک می‌شود.

*     گلوکوم. داروهای ضد گلوکوم اغلب به صورت موضعی روی چشم استفاده می‌شود. اگر از این یا سایر داروهای موضعی چشم استفاده کرده اید، در معرض خطر بیشتری برای ایجاد مجرای اشک انسداد هستید.

*     درمان سرطان قبلی. اگر برای درمان سرطان پرتودرمانی یا شیمی درمانی انجام داده اید، به خصوص اگر پرتوها روی صورت یا سر شما متمرکز شده باشد، در معرض خطر بیشتری برای ایجاد مجرای اشکی مسدود شده هستید.

 

عوارض مجرای اشک مسدود شده

از آنجایی که اشک‌های شما آنطور که باید تخلیه نمی‌شوند، اشک‌هایی که در سیستم زهکشی باقی می‌مانند راکد می‌شوند. این باعث رشد باکتری‌ها، ویروس‌ها و قارچ‌ها می‌شود که می‌تواند منجر به عفونت و التهاب مکرر چشم شود.

هر بخشی از سیستم تخلیه اشک، از جمله غشای شفاف روی سطح چشم شما به نام ملتحمه، ممکن است به دلیل مسدود شدن مجرای اشک عفونی یا ملتهب شود.

 

پیشگیری از مجرای اشک مسدود شده

برای کاهش خطر ابتلا به انسداد مجرای اشکی در سنین بالاتر، درمان فوری التهاب یا عفونت چشم را دریافت کنید. برای جلوگیری از عفونت چشم در وهله اول این نکات را دنبال کنید:

*     دست‌های خود را به طور کامل و مرتب بشویید.

*     سعی کنید چشم‌های خود را مالش ندهید.

*     مدام خط چشم و ریمل خود را تعویض کنید. هرگز این لوازم آرایش را با دیگران به اشتراک نگذارید.

*     اگر از لنزهای تماسی استفاده می‌کنید، آنها را طبق توصیه‌های ارائه شده توسط سازنده و متخصص مراقبت از چشم خود تمیز نگه دارید.

 

تشخیص

برای تشخیص مجرای اشک مسدود شده در شما، پزشک با شما در مورد علائم شما صحبت می‌کند، چشمان شما را معاینه می‌کند و چند آزمایش انجام می‌دهد. پزشک شما همچنین داخل بینی شما را بررسی می‌کند تا مشخص کند که آیا اختلالات ساختاری مجاری بینی شما باعث انسداد شده است یا خیر. اگر ارائه دهنده شما مشکوک به مسدود شدن مجرای اشک باشد، ممکن است آزمایش‌های دیگری را برای یافتن محل انسداد انجام دهید.

آزمایش‌هایی که برای تشخیص انسداد مجرای اشکی استفاده می‌شوند عبارتند از:

 

*     تست تخلیه اشک. این آزمایش سرعت تخلیه اشک‌های شما را اندازه گیری می‌کند. یک قطره از رنگ مخصوص روی سطح هر چشم قرار می‌گیرد. اگر بعد از پنج دقیقه بیشتر رنگ هنوز روی سطح چشم شما باشد، ممکن است مجرای اشک مسدود شده داشته باشید.

*     شستشو و کاوشگری. پزشک شما ممکن است یک محلول نمکی را از طریق سیستم تخلیه اشک شما بشویید تا میزان تخلیه آن را بررسی کند. یا ممکن است یک ابزار باریک از طریق سوراخ‌های زهکشی کوچک گوشه درب به نام پونکتا وارد شود تا انسداد را بررسی کند. در برخی موارد این کاوش ممکن است حتی مشکل را برطرف کند.

*     آزمایش‌های تصویربرداری چشم. برای این روش‌ها، یک رنگ کنتراست از سوراخ گوشه پلک شما از طریق سیستم تخلیه اشک شما عبور داده می‌شود. سپس از اشعه ایکس، توموگرافی کامپیوتری (CT) یا تصویربرداری رزونانس مغناطیسی (MRI) برای یافتن محل و علت انسداد استفاده می‌شود.

 

درمان مجرای اشک مسدود شده

درمان شما بستگی به این دارد که چه چیزی باعث مسدود شدن مجرای اشکی شده است. ممکن است برای اصلاح مشکل به بیش از یک روش نیاز داشته باشید. اگر تومور باعث مسدود شدن مجرای اشکی شما شده باشد، درمان بر روی علت تومور متمرکز خواهد شد. ممکن است جراحی برای برداشتن تومور انجام شود، یا پزشک شما ممکن است استفاده از درمان‌های دیگر را برای کوچک کردن آن توصیه کند.

*     داروها. برای مبارزه با عفونت اگر پزشک شما مشکوک به وجود عفونت باشد، ممکن است قطره یا قرص‌های آنتی بیوتیکی برای چشم تجویز شود.

*     مراقب باشید و صبر کنید یا ماساژ دهید. نوزادانی که با مجرای اشکی مسدود شده متولد می‌شوند، اغلب بدون هیچ درمانی بهتر می‌شوند. این می‌تواند با بلوغ سیستم زهکشی در چند ماه اول زندگی اتفاق بیفتد. اغلب یک غشای بافت نازک روی دهانه ای باقی می‌ماند که به داخل بینی تخلیه می‌شود که به آن مجرای اشکی بینی می‌گویند. اگر مجرای اشک مسدود شده کودک شما بهبود نیابد، پزشک ممکن است یک تکنیک ماساژ ویژه را برای کمک به باز کردن غشاء به شما آموزش دهد.

*     اگر آسیبی به صورت شما وارد شده است که باعث انسداد مجاری اشکی شده است، ممکن است ارائه دهنده شما به شما پیشنهاد دهد که چند ماه منتظر بمانید تا ببیند آیا با بهبودی آسیب، وضعیت بهبود می‌یابد یا خیر. با کاهش تورم، مجاری اشک شما ممکن است خود به خود باز شوند.

*     اتساع، پروب و گرگرفتگی. برای نوزادان، این روش تحت بیهوشی عمومی انجام می‌شود. پزشک دهانه‌های پونکتال را با ابزار اتساع ویژه بزرگ می‌کند. سپس یک کاوشگر نازک از طریق سوراخ و به سیستم تخلیه اشک وارد می‌شود.

*     برای بزرگسالانی که سوراخ‌های تا حدی باریک شده‌اند، ممکن است پزشک با یک پروب کوچک، آن را گشاد کرده و سپس مجرای اشکی را شستشو دهد. به این می‌گویند آبیاری. آبیاری یک روش سرپایی ساده است که اغلب حداقل تسکین موقتی را فراهم می‌کند.

*     استنت گذاری یا لوله گذاری این روش معمولاً با استفاده از بیهوشی عمومی انجام می‌شود. یک لوله نازک، ساخته شده از سیلیکون یا پلی اورتان، از طریق یک یا هر دو نقطه در گوشه پلک شما رد می‌شود. سپس این لوله‌ها از طریق سیستم تخلیه اشک به بینی شما می‌گذرد. یک حلقه کوچک از لوله در گوشه چشم شما قابل مشاهده خواهد بود، و لوله‌ها معمولاً برای حدود سه ماه قبل از برداشتن باقی می‌مانند. عوارض احتمالی شامل التهاب ناشی از وجود لوله است.

*     اتساع کاتتر بالونی. اگر درمان‌های دیگر مؤثر نبوده یا انسداد عود کرده است، ممکن است از این روش استفاده شود. این معمولاً برای نوزادان و کودکان نوپا موثر است و همچنین ممکن است در بزرگسالان با انسداد نسبی استفاده شود. ابتدا یک بیهوشی عمومی تحویل داده می‌شود. سپس ارائه دهنده لوله ای به نام کاتتر را از طریق انسداد مجرای اشکی در بینی می‌گذراند. این لوله یک بالون تخلیه شده را روی نوک نگه می‌دارد. سپس بالون چند بار باد و تخلیه می‌شود تا انسداد باز شود.

 

عمل جراحی

جراحی که معمولاً برای درمان مجاری اشکی مسدود شده استفاده می‌شود داکریوسیستورینوستومی (dacryocystorhinostomy) نامیده می‌شود. این روش مسیری را باز می‌کند تا اشک دوباره از بینی شما خارج شود. به شما یک بیهوشی عمومی یا یک بی حسی موضعی در صورتی که به صورت سرپایی انجام شود، داده می‌شود.

مراحل این روش بسته به محل دقیق و میزان انسداد شما و همچنین تجربه و ترجیحات جراح شما متفاوت است.

*     خارجی. با داکریوسیستورینوستومی خارجی، جراح شما برشی را در کناره بینی، نزدیک کیسه اشکی ایجاد می‌کند. پس از اتصال کیسه اشکی به حفره بینی و قرار دادن استنت در مجرای جدید، جراح برش پوست را با چند بخیه می‌بندد.

*     آندوسکوپی یا اندونازال. با این روش، جراح شما از یک دوربین میکروسکوپی و سایر ابزارهای ریز استفاده می‌کند که از طریق دهانه بینی به سیستم مجرای شما وارد می‌شود. این روش نیازی به برش ندارد بنابراین هیچ جای زخمی باقی نمی‌گذارد. اما میزان موفقیت به اندازه روش خارجی بالا نیست.

پس از جراحی، از اسپری ضد احتقان بینی و قطره‌های چشمی برای جلوگیری از عفونت و کاهش التهاب استفاده خواهید کرد. پس از ۶ تا ۱۲ هفته، برای برداشتن هر گونه استنتی که برای باز نگه داشتن کانال جدید در طول فرآیند بهبودی استفاده می‌شود، به مطب ارائه دهنده خود باز خواهید گشت.

 

آماده شدن برای قرار ملاقات با پزشک

می‌توانید با مراجعه به ارائه دهنده مراقبت‌های بهداشتی اولیه خود شروع کنید. پس از آن ممکن است به پزشک متخصص در درمان اختلالات چشمی به نام چشم پزشک ارجاع داده شوید. در برخی موارد، چشم پزشک ممکن است شما را به فردی ارجاع دهد که در جراحی پلاستیک چشم تخصص دارد.

در اینجا اطلاعاتی وجود دارد که به شما کمک می‌کند تا برای قرار ملاقات خود آماده شوید.

 

آنچه شما می‌توانید انجام دهید

قبل از قرار ملاقات خود فهرستی از موارد زیر تهیه کنید:

*     علائمی که داشته اید، از جمله علائمی که ممکن است به دلیل تعیین وقت ملاقات نامرتبط به نظر برسد.

*     تمام داروها، ویتامین‌ها و مکمل‌هایی که مصرف می‌کنید، از جمله دوزهای مصرفی.

*     هر قطره چشمی که مصرف کرده اید.

*     سوالاتی که باید از پزشک خود بپرسید.

 

برای یک مجرای اشکی مسدود شده، برخی از سوالات اساسی که باید بپرسید عبارتند از:

*     محتمل‌ترین علت علائم من چیست؟

*     آیا دلایل احتمالی دیگری وجود دارد؟

*     آیا به هیچ آزمایشی نیاز دارم؟

*     وضعیت من چقدر طول خواهد کشید؟

*     چه درمان‌هایی در دسترس است و کدام را توصیه می‌کنید؟

*     چه عوارض جانبی می‌توانم از درمان انتظار داشته باشم؟

*     آیا این وضعیت به اختلال پزشکی دیگری مرتبط است؟

*     اگر کاری برای اصلاح این مشکل انجام ندهم، چه خطراتی برای بینایی من دارد؟

*     آیا بروشور یا مطالب چاپی دیگری دارید که بتوانم با خودم ببرم؟ مطالعه چه وب سایت‌هایی را پیشنهاد می‌کنید؟

 

از پزشک خود چه انتظاری داشته باشید

پزشک شما احتمالاً تعدادی سؤال از شما می‌پرسد، مانند:

*     علائم شما از چه زمانی شروع شد؟

*     آیا علائم خود را همیشه تجربه می‌کنید یا می‌آیند و می‌روند؟

*     آیا چیزی علائم شما را تسکین می‌دهد؟

*     آیا برای این مشکل از قطره چشمی استفاده کرده اید؟

*     آیا قبلاً چشم یا پلک خود را جراحی کرده اید؟

*     آیا ضربه به صورت، جراحات، پرتودرمانی یا جراحی داشته اید؟

*     آیا تا به حال به بیماری‌های عصبی صورت مانند فلج بل مبتلا شده اید؟

*     آیا مشکلات پزشکی مانند دیابت یا اختلالات پوستی طولانی مدت مانند درماتیت آتوپیک دارید؟

*     آیا تا به حال به اختلال تیروئید مبتلا شده اید؟

*     آیا از لنزهای تماسی استفاده می‌کنید؟ آیا در گذشته از آنها استفاده کرده اید؟

لایف یار (Lifeyar)، یار زندگی شما

ادامه مطلب

برترین ها